Sau hơn 30 giờ ngừng bắn không sự cố, Oleshky bước vào giai đoạn rà phá bom mìn

Ủy viên phụ trách vấn đề nhân quyền của Ukraine Dmytro Lubinets ngày 28/10 cho biết công tác rà phá bom mìn trên các tuyến đường dẫn vào Oleshky đang được triển khai.

Đây là bước tiến quan trọng trong nỗ lực nhân đạo, tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển hàng cứu trợ và sơ tán dân thường. Trước đó cùng ngày, ông Lubinets xác nhận 30 giờ đầu tiên của lệnh ngừng bắn nhân đạo đã diễn ra suôn sẻ, không ghi nhận sự cố nào. Lệnh ngừng bắn dự kiến kéo dài đến ngày 1/11, được thực hiện thông qua sự trung gian của Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump, sau những lời kêu gọi trước đó của Giáo hoàng Leo XIV gửi tới các nhà lãnh đạo Nga và Ukraine.

Ông Lubinets mô tả đây là giai đoạn then chốt của sứ mệnh nhân đạo, nhằm bảo đảm an toàn cho hoạt động vận chuyển hàng cứu trợ và sơ tán dân thường.

“Mục tiêu chung của chúng tôi là cung cấp sự hỗ trợ cho người dân và tạo cơ hội để họ có thể di chuyển đến vùng an toàn”, ông Lubinets viết trong một tuyên bố trên ứng dụng Telegram.

Lệnh ngừng bắn này là trường hợp hiếm hoi cho thấy tình hình xung đột có dấu hiệu hạ nhiệt. Ông Davyd Arakhamia, lãnh đạo đảng “Phụng sự Nhân dân” của Tổng thống Volodymyr Zelensky tại quốc hội, nhận định đây là đợt ngừng bắn quy mô lớn nhất kể từ năm 2022.

Tuy nhiên, thời điểm bắt đầu lệnh ngừng bắn ban đầu đã gây ra một số nhầm lẫn.

Ngày 23/10, Nhà Trắng thông báo Nga và Ukraine đã đồng ý tạm dừng các hoạt động quân sự tại Oleshky.

Vài giờ sau, Tổng tham mưu trưởng quân đội Nga Valery Gerasimov thông báo về một “chế độ im lặng” dọc theo mặt trận Kherson, bắt đầu từ ngày 27/10, sớm hơn hai ngày so với mốc thời gian 29/10 mà Nhà Trắng đưa ra.

Kyiv và Washington chưa lập tức giải thích về sự khác biệt này. Thông báo đơn phương từ Moskva làm dấy lên những lo ngại về nguy cơ vi phạm các thỏa thuận ngừng bắn.

Bất chấp những lo ngại đó, lệnh ngừng bắn đã có hiệu lực theo thông báo của Moskva, bắt đầu từ 3 giờ sáng ngày 27/10 (theo giờ Kiev) và dự kiến kéo dài đến 22 giờ 59 phút ngày 1/11.

Các quan chức hai nước và các nhà lãnh đạo châu Âu đã nỗ lực trong nhiều tháng qua nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng tại Oleshky, bảo đảm việc sơ tán an toàn và khôi phục nguồn cung lương thực.

Trước khi lệnh ngừng bắn được chính thức công bố, ngày 16/10, Giáo hoàng đã điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin, kêu gọi ông nhất trí ngừng bắn ngay lập tức và cho phép vận chuyển lương thực cùng hàng cứu trợ y tế vào thành phố này.

Ngày 19/10, Giáo hoàng tiếp tục trao đổi với Tổng thống Zelensky, nhắc lại lời kêu gọi thiết lập lệnh ngừng bắn vì mục đích nhân đạo.

Ngày 20/10, Phó Chủ tịch Nghị viện châu Âu Pina Picierno tuyên bố tuyệt thực để phản đối tình trạng người dân tại Oleshky phải chịu cảnh đói khát.

Oleshky nằm ở tả ngạn sông Dnipro, thuộc tỉnh Kherson ở miền nam Ukraine, cách thành phố Kherson khoảng 5 km về phía Đông Nam. Khu vực này đã phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng lương thực, nước sạch và thuốc men trong nhiều tháng. Lần gần nhất thực phẩm được chuyển đến đây là ngày 26/5.

Theo ước tính của Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha, hiện còn khoảng 1.700 người ở lại thị trấn, so với dân số 24.000 người trước xung đột. Trước đó, ông Lubinets cho biết khoảng 6.000 người, trong đó có khoảng 200 trẻ em, vẫn ở lại Oleshky và các khu định cư lân cận. Riêng tại thị trấn Oleshky, số người còn lại có thể lên tới 2.000 người. Tuy nhiên, cả hai con số trên đều chưa được xác minh độc lập.