Kinh tế tư nhân tại Hà Tĩnh: Từ tăng lượng đến tăng sức bền

(Baohatinh.vn) - Kinh tế tư nhân Hà Tĩnh có thêm nhiều doanh nghiệp mới gia nhập nhưng số doanh nghiệp rời thị trường cũng gia tăng. Bài toán đặt ra là làm sao để doanh nghiệp không chỉ ra đời mà còn đủ sức trụ vững và phát triển.

Tăng lượng, mở rộng dư địa phát triển

Tháng 3/2026, đón bắt cơ hội từ Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, Công ty TNHH 186 Trading Việt Nam (phường Thành Sen) được thành lập, lựa chọn thương mại điện tử làm hướng đi chủ lực.

Sau thời gian ngắn hoạt động, doanh nghiệp đạt doanh thu hơn 100 tỷ đồng, đóng nộp khoảng 2,7 tỷ đồng tiền thuế và tạo việc làm thường xuyên cho 20 lao động địa phương. Từ lựa chọn một lĩnh vực kinh doanh mới đến nhanh chóng tiếp cận thị trường, Công ty TNHH 186 Trading Việt Nam cho thấy sự chủ động, nhạy bén của doanh nghiệp tư nhân trước những cơ hội từ nền kinh tế số.

Ông Nguyễn Hoàng Anh – Giám đốc Công ty TNHH 186 Trading Việt Nam cho biết: “Theo Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội và Nghị định số 20/2026/NĐ-CP của Chính phủ, doanh nghiệp mới thành lập được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm. Từ ngày 1/1/2026, lệ phí môn bài cũng được bãi bỏ. Đây là những chính sách góp phần giảm chi phí, tạo thêm dư địa để doanh nghiệp mới thành lập tập trung nguồn lực cho sản xuất, kinh doanh. Bên cạnh ưu đãi thuế, doanh nghiệp nhỏ còn được định hướng hỗ trợ miễn phí nền tảng số dùng chung, phần mềm kế toán, tư vấn pháp lý và đào tạo về quản trị, kế toán, thuế, nhân sự”.

Số liệu từ Thống kê tỉnh Hà Tĩnh, 9 tháng năm 2026, toàn tỉnh có 2.135 doanh nghiệp thành lập mới với tổng vốn đăng ký hơn 19.832 tỷ đồng (tăng 1,7 lần về số lượng và 2,3 lần về vốn so với cùng kỳ năm trước). Cùng với đó, 425 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động trước đây đã quay trở lại thị trường, tăng 19% so với cùng kỳ. Những con số này cho thấy sức hấp dẫn của môi trường kinh doanh và nỗ lực phục hồi của cộng đồng doanh nghiệp. Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã và đang mở ra kỳ vọng về những chuyển biến thực chất hơn trong cải thiện thể chế, khơi thông nguồn lực và tạo điều kiện để kinh tế tư nhân phát triển.

Ông Nguyễn Đức Thắng – Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Tĩnh nhấn mạnh: “Sự phát triển của kinh tế tư nhân hiện nay đang diễn ra trong bối cảnh Hà Tĩnh đẩy mạnh các động lực tăng trưởng mới, triển khai nhiều dự án lớn về công nghiệp, đô thị, thương mại, dịch vụ hạ tầng và logistics. Đây là điều kiện để doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, cung cấp dịch vụ, sản phẩm và các ngành công nghiệp hỗ trợ cho những dự án, lĩnh vực đang phát triển trên địa bàn. Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp thành lập mới chưa phải là thước đo duy nhất để đánh giá sức khỏe khu vực kinh tế tư nhân. Điều quan trọng hơn là khả năng doanh nghiệp duy trì hoạt động, mở rộng quy mô, nâng cao năng suất, tạo việc làm, đóng góp ngày càng lớn cho ngân sách và tăng trưởng kinh tế của địa phương”.

Tháo gỡ điểm nghẽn, tăng sức bền cho doanh nghiệp

Số doanh nghiệp thành lập mới tăng là tín hiệu tích cực nhưng chưa thể phản ánh thực chất nội lực của kinh tế tư nhân. 9 tháng qua, Hà Tĩnh có 1.146 doanh nghiệp giải thể, tạm ngừng hoạt động, tăng 37% so với cùng kỳ. Đằng sau con số này là sức ép về vốn, chi phí và năng lực cạnh tranh mà không ít doanh nghiệp đang phải đối mặt.

Sau nhiều năm không còn hoạt động, Công ty TNHH Vận tải Ân Phúc của ông Phạm Đăng Quang (phường Vũng Áng) đang hoàn tất thủ tục giải thể theo quy định của cơ quan thuế. Quy mô nhỏ, thiếu vốn, công nghệ lạc hậu và năng lực quản trị hạn chế khiến doanh nghiệp không đủ sức bám trụ. Đã có thời điểm, ông Quang muốn quay trở lại thương trường, nhưng những khó khăn về vốn và nguồn lực tái đầu tư khiến dự định chưa thể trở thành hiện thực.

Ông Phạm Đăng Quang – Giám đốc Công ty TNHH Vận tải Ân Phúc cho hay: “Làm doanh nghiệp nhỏ, khó khăn nhất vẫn là nguồn vốn và đầu ra. Khi thị trường khó khăn, chi phí hoạt động tăng mà nguồn thu không ổn định thì doanh nghiệp rất khó duy trì. Tôi cũng đã có ý định quay trở lại kinh doanh, nhưng để bắt đầu lại cần một khoản vốn lớn, trong khi nguồn lực của mình có hạn nên đành giải thể doanh nghiệp”.

Câu chuyện của Công ty TNHH Vận tải Ân Phúc cho thấy, đối với doanh nghiệp nhỏ, khi nguồn lực tích lũy hạn chế, chỉ một biến động bất lợi về đơn hàng, chi phí hay dòng tiền cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì hoạt động, thậm chí khép lại cơ hội quay trở lại thị trường.

Theo thống kê, Hà Tĩnh hiện có gần 13.000 doanh nghiệp đang hoạt động trong nền kinh tế nhưng chỉ khoảng 38% doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức kinh tế có phát sinh nghĩa vụ thuế. Tại Hà Tĩnh, phần lớn doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa, nguồn lực tích lũy còn mỏng; khả năng tiếp cận vốn, đổi mới công nghệ, thu hút nhân lực chất lượng cao và mở rộng thị trường vẫn còn hạn chế. Khi những điểm nghẽn này cộng hưởng, năng suất và sức cạnh tranh suy giảm, khả năng chống chịu trước biến động cũng bị thu hẹp.

Để tăng sức bền cho doanh nghiệp, yêu cầu đặt ra là phải chuyển trọng tâm từ hỗ trợ doanh nghiệp thành lập mới sang tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển thực chất. Chính sách hỗ trợ cần hướng đến những nhu cầu cụ thể về vốn, công nghệ, nhân lực, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu và kết nối thị trường... Đối với doanh nghiệp không còn khả năng hoạt động, cần hướng dẫn hoàn tất thủ tục giải thể đúng quy định, hạn chế tình trạng ngừng kinh doanh trên thực tế nhưng vẫn vướng mắc về pháp lý kéo dài.

Hà Tĩnh đặt mục tiêu đến năm 2030 có từ 18.000 - 20.000 doanh nghiệp hoạt động. Nhưng phía sau mục tiêu về số lượng là yêu cầu cao hơn về chất lượng và sức bền. Bởi sức mạnh của kinh tế tư nhân không chỉ nằm ở số doanh nghiệp được thành lập mà còn ở số doanh nghiệp đủ sức trụ vững, phát triển, tạo việc làm và đóng góp ngày càng lớn cho nền kinh tế. Từ “tăng lượng” đến “tăng sức” chính là yêu cầu cốt lõi để kinh tế tư nhân Hà Tĩnh phát triển bền vững và thực sự trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương.

Thời gian tới, Sở Tài chính sẽ tham mưu, phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai các giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn về: thủ tục đất đai, mặt bằng và vốn; hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, chuyển đổi số, đổi mới công nghệ và phát triển nguồn nhân lực; tăng cường kết nối doanh nghiệp địa phương với các dự án, tập đoàn lớn, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Tới đây, Sở Tài chính sẽ cùng Sở Công Thương, Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh tổ chức hội nghị kết nối cung cầu và phát triển chuỗi cung ứng nhằm tăng cường kết nối doanh nghiệp Hà Tĩnh với các doanh nghiệp FDI, tập đoàn lớn và nhà đầu tư trên địa bàn tỉnh; qua đó tạo cơ hội hợp tác, kết nối đơn hàng và từng bước tham gia chuỗi cung ứng.

Ông Nguyễn Đức Thắng – Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Tĩnh