Đột phá hợp tác về khoa học, công nghệ và phát triển nguồn nhân lực giữa Việt Nam và Australia

Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước Liên bang Australia, sáng 10/8, tại Đại học Công nghệ Sydney (UTS), thành phố Sydney, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã dự Diễn đàn Khoa học, Công nghệ, Đổi mới sáng tạo, Giáo dục-Đào tạo và Phát triển nguồn nhân lực (Tech Connect).

Diễn đàn do Bộ Ngoại giao, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam phối hợp Trường đại học Công nghệ Sydney (Australia) tổ chức.

Cùng dự, có Đồng Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, Thương mại và Nhập cư Australia Matt Thistlethwaite; Đại sứ Australia tại Việt Nam Gillian Bird; Nhà khoa học trưởng Australia Tony Haymet; hơn 500 đại diện doanh nghiệp, hiệp hội, viện, trường của hai nước.

Phát biểu dẫn đề tại Diễn đàn, đồng chí Vũ Hải Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh, thời gian vừa qua, hai nước đã xây dựng được nền tảng hợp tác vững mạnh, điều cần làm tiếp theo là kết nối các chương trình, cơ sở nghiên cứu, nguồn vốn và thị trường thành một hệ thống hợp tác tạo ra động lực lớn hơn. Trong thời gian tới, hai bên cần nghiên cứu, phát triển công nghệ chiến lược với việc đặt doanh nghiệp vào trung tâm của chuỗi đổi mới sáng tạo; đẩy mạnh hợp tác kinh tế số và chuyển đổi số gắn liền với thúc đẩy thương mại hóa, kết nối thị trường cho doanh nghiệp. Việt Nam và Australia cùng lựa chọn một số ngành, một số doanh nghiệp để triển khai các dự án chuyển đổi số, ứng dụng AI. Hai bên cùng đầu tư cho con người và năng lực nghiên cứu lâu dài; phát triển các nhóm nghiên cứu chung, phòng thí nghiệm chung và các chương trình để nhà khoa học cùng làm việc với doanh nghiệp.

Đồng Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, Thương mại và Nhập cư Australia Matt Thistlethwaite đánh giá cao Việt Nam đã xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là trọng tâm của kế hoạch tăng trưởng quốc gia, đồng thời đã có Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị nhằm đạt được những đột phá trong lĩnh vực này. Ông Matt Thistlethwaite bày tỏ, sự hợp tác đã có của Việt Nam và Australia trong lĩnh vực chuyển đổi số là quan trọng.

Trên tinh thần hợp tác đó, tại Diễn đàn này, hai bên có thể tập trung vào đổi mới, kết nối và công nghệ, giúp định hình tương lai. Australia có chương trình Future Made in Australia nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng sạch và gia tăng giá trị tài nguyên trong nước.

Trong khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện và Chiến lược kinh tế Đông Nam Á của Australia đến năm 2040, Australia đang tìm kiếm nhiều cách hơn để hai bên có thể cùng nhau tăng cường hợp tác và đầu tư vào khoa học, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, ưu tiên các sáng kiến song phương thúc đẩy hợp tác kinh tế, phát triển bền vững về môi trường.

Phát biểu tại Diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, Diễn đàn là một sáng kiến có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh quan hệ giữa Việt Nam và Australia đang phát triển tốt đẹp, ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả. Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tiếp tục là trung tâm tăng trưởng năng động nhất của kinh tế thế giới, đồng thời cũng là nơi hội tụ những cơ hội hợp tác và những thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng gia tăng, đòi hỏi các quốc gia như Australia và Việt Nam phải tăng cường hợp tác, cùng xây dựng các chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu cao hơn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chia sẻ tri thức và cùng nhau đào tạo nguồn nhân lực cho tương lai.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết, với Việt Nam, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao không còn chỉ là một lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để thực hiện khát vọng trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045. Đảng, Nhà nước Việt Nam đã xác lập mô hình phát triển mới, trong đó tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế được xác định là những động lực tăng trưởng chủ yếu của nền kinh tế.

Việt Nam đang chuyển mạnh từ mục tiêu thu hút đầu tư sang hợp tác cùng phát triển; từ tiếp nhận công nghệ sang đồng sáng tạo công nghệ; từ tham gia chuỗi giá trị sang từng bước giữ những vị trí có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu. Australia là một trong những đối tác có nhiều thế mạnh mà Việt Nam đặc biệt coi trọng và mong muốn cùng đồng hành trong quá trình phát triển. Hai nước hội tụ những lợi thế chiến lược và yếu tố bổ trợ rất tự nhiên cho nhau. Hai nước cũng đã xây dựng được những nền tảng hợp tác rất vững chắc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh mong muốn chia sẻ tầm nhìn về quan hệ đối tác kiểu mới mạnh mẽ hơn, sâu sắc hơn và ở tầm mức chiến lược hơn giữa Việt Nam-Australia trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực. Hai nước cần chuyển từ hợp tác sang đồng kiến tạo, từ chuyển giao công nghệ sang đồng nghiên cứu và đồng phát triển, từ kết nối giữa các tổ chức riêng lẻ sang liên kết hai hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mang tầm khu vực, nơi doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các quỹ đầu tư cùng kết nối, sáng tạo và phát triển.

Trên tinh thần đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị xây dựng, triển khai thực hiện chiến lược kết nối về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo với tầm nhìn dài hạn, coi đây là một trụ cột mới của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Australia. Hai bên mở rộng các chương trình nghiên cứu chung, tăng cường kết nối các trung tâm nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và quỹ đầu tư đổi mới sáng tạo; hình thành các mạng lưới hợp tác nghiên cứu trong các lĩnh vực ưu tiên như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ số, công nghệ sinh học, công nghệ lượng tử, năng lượng sạch, khoáng sản chiến lược và kinh tế biển.

Việt Nam-Australia thúc đẩy đầu tư hai chiều trong các ngành công nghệ cao, hình thành các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), phòng thí nghiệm chung, chương trình ươm tạo doanh nghiệp và dự án đổi mới sáng tạo có khả năng thương mại hóa; mở rộng hợp tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là đội ngũ kỹ sư, nhà khoa học, chuyên gia công nghệ và các nhà quản trị đổi mới sáng tạo; khuyến khích mạnh mẽ trao đổi sinh viên, nghiên cứu sinh và chuyên gia giữa hai nước; gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo, nghiên cứu và nhu cầu của doanh nghiệp. Hai bên cần thúc đẩy hình thành các cơ chế song phương, diễn đàn thường niên để đối thoại chính sách, chia sẻ kinh nghiệm và kiến tạo hợp tác, kết nối các chủ thể "3 nhà" (Nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp).

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định tin tưởng, với quyết tâm của Chính phủ hai nước, sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, các trường đại học, viện nghiên cứu và các nhà khoa học, hai bên sẽ tạo ra những bước đột phá mới, góp phần đưa quan hệ Việt Nam-Australia trở thành hình mẫu hợp tác về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực trong khu vực. TechConnect hướng tới trở thành một diễn đàn định kỳ, làm nền tảng cho việc trao đổi và thúc đẩy hình thành các sáng kiến, chương trình hợp tác giữa hai nước trong thời gian tới.

Tại Diễn đàn, doanh nghiệp hai nước đã trao đổi các văn kiện hợp tác và công bố sáng kiến. Nhân dịp này, Công ty cổ phần Hàng không Vietjet chính thức ký kết hợp tác với sân bay quốc tế tây Sydney (Australia) và công bố mở đường bay thẳng từ Thành phố Hồ Chí Minh đến sân bay tây Sydney vào tháng 1/2027.