Đề xuất tính giá bán lẻ điện sinh hoạt theo giờ: Cần thí điểm và xây dựng lộ trình phù hợp

(Baohatinh.vn) - Đề xuất tính giá bán lẻ điện sinh hoạt theo giờ thu hút sự quan tâm của người dân Hà Tĩnh. Đại biểu Quốc hội và người dân cho rằng cơ quan có thẩm quyền cần nghiên cứu kỹ lưỡng, xây dựng lộ trình thí điểm áp dụng giá điện sinh hoạt theo khung giờ rồi mới tính tới việc triển khai rộng rãi.

Dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực vừa được Chính phủ trình Quốc hội đề xuất áp dụng giá bán lẻ điện giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường với khách hàng sử dụng điện cho mục đích sinh hoạt khi điều kiện kỹ thuật cho phép. Dự thảo đồng thời đề cập việc bổ sung lộ trình triển khai khi đáp ứng các điều kiện cần thiết.

Đề xuất này nhằm khuyến khích thay đổi thói quen sử dụng điện, tạo tín hiệu kinh tế để người dân chủ động chuyển dịch nhu cầu sử dụng các thiết bị điện sang khung giờ thấp điểm hoặc bình thường. Đồng thời, giảm áp lực lên hệ thống điện, tránh tình trạng quá tải cho lưới điện quốc gia vào các khung giờ cao điểm khi nhu cầu sinh hoạt của các hộ gia đình tăng đột biến.

Hiện nay, khách hàng sử dụng điện cho mục đích sinh hoạt áp dụng biểu giá bán lẻ điện lũy tiến 6 bậc, với mức giá từ 1.984 đồng/kWh đến 3.460 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng.

Theo Quyết định số 963/QĐ-BCT ngày 22/4/2026 của Bộ Công Thương về khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia: giờ cao điểm được xác định từ 17 giờ 30 đến 22 giờ 30 các ngày từ thứ Hai đến thứ Bảy; riêng Chủ nhật không áp dụng giờ cao điểm.

Giờ thấp điểm kéo dài từ 0 giờ đến 6 giờ hằng ngày; khung giờ bình thường từ 6 giờ 00 đến 17 giờ 30, từ 22 giờ 30 đến 24 giờ 00 từ thứ Hai đến thứ Bảy và từ 6 giờ 00 đến 24 giờ 00 ngày Chủ nhật.

Thông tin đề xuất áp dụng giá điện sinh hoạt theo khung giờ khiến nhiều gia đình ở Hà Tĩnh lo lắng. Chị Nguyễn Thị Hiền (trú xã Cẩm Xuyên) chia sẻ: “Việc tính giá điện theo giờ có thể tạo động lực tiết kiệm điện, nhưng cần tính đến đặc thù sinh hoạt của từng nhóm khách hàng. Vào buổi tối, các gia đình vẫn phải sử dụng nhiều thiết bị điện; nhất là những ngày nắng nóng, nhu cầu sử dụng điều hòa gần như không thể cắt giảm. Người dân có thể lựa chọn thiết bị tiết kiệm điện, hạn chế sử dụng những thiết bị không cần thiết hoặc tắt điện khi ra khỏi phòng, nhưng không có nghĩa là hoàn toàn không sử dụng hoặc sử dụng rất ít điện trong khung giờ đó. Nếu áp giá điện theo giờ thì hóa đơn tiền điện hằng tháng của gia đình có thể sẽ tăng cao”.

Còn anh Lê Văn Minh (công nhân tại xã Đồng Lộc) cho rằng: "Áp dụng giá điện theo giờ đối với khách hàng sản xuất - kinh doanh là phù hợp do doanh nghiệp, nhà máy có khả năng chủ động bố trí ca làm việc hoặc điều chỉnh quy trình vận hành. Hơn nữa, chi phí tiền điện giờ cao điểm của doanh nghiệp sẽ được tính vào giá thành của sản phẩm. Còn các hộ gia đình khó thay đổi giờ ăn, giờ nghỉ ngơi hay lịch học của con cái để "né" khung giờ cao điểm. Những gia đình có điều kiện kinh tế có thể đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà, pin lưu trữ hoặc thiết bị thông minh để tối ưu mức tiêu thụ. Nhưng với người thu nhập thấp, công nhân, người thuê trọ... thì rất khó đầu tư những hệ thống này. Do vậy, chúng tôi đề nghị cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu kỹ lưỡng, nếu áp dụng thì cần áp dụng thí điểm sau đó tổng kết, đánh giá mới tính đến việc triển khai rộng rãi hay không".

Ông Lê Long Khánh - Trưởng phòng Kinh doanh, Công ty Điện lực Hà Tĩnh cho biết: "Tính đến ngày 30/9/2026, đơn vị quản lý, bán điện cho 490.441 khách hàng, tăng 0,91% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, khách hàng sinh hoạt là 430.916, chiếm tỷ lệ 87,86% và khách hàng ngoài sinh hoạt là 59.525, chiếm tỷ lệ 12,14%".

Như vậy, tại Hà Tĩnh, quy mô khách hàng sử dụng điện sinh hoạt chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số khách hàng của ngành điện. Theo phân tích của các chuyên gia, việc áp dụng giá điện sinh hoạt theo thời gian sử dụng đòi hỏi công tơ có khả năng ghi nhận sản lượng theo các khung giờ cùng các điều kiện kỹ thuật liên quan. Do vậy, dựa trên cơ sở dữ liệu tiêu thụ điện thực tế, khả năng đáp ứng của hạ tầng kỹ thuật và mức độ thích ứng của từng nhóm khách hàng, cơ quan chuyên môn cần đánh giá tác động đối với xã hội và khách hàng sử dụng điện, xem xét điều kiện hạ tầng kỹ thuật, nhóm khách hàng áp dụng và lộ trình thực hiện.

Trao đổi về vấn đề này, ông Trần Đình Gia – Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh cho biết: “Tại phiên thảo luận tổ chiều 20/10/2026, các đại biểu Quốc hội đánh giá việc sửa đổi Luật Điện lực lần này là hết sức cấp thiết, nhằm tháo gỡ triệt để những điểm nghẽn, tạo động lực phát triển bền vững cho ngành năng lượng.

Các đại biểu đề nghị cơ quan thẩm tra rà soát kỹ lưỡng và đánh giá đầy đủ tác động chính sách để bảo đảm tính đồng bộ, khả thi. Trong đó, cần sớm có lộ trình xóa bỏ hoàn toàn việc bù chéo giá điện để tiến tới thị trường điện cạnh tranh và minh bạch. Đặc biệt, với các đối tượng chính sách, hộ nghèo, cơ quan soạn thảo cần quy định rõ cơ chế hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách Nhà nước, kiên quyết tách bạch chính sách an sinh xã hội ra khỏi cơ chế hình thành giá điện để giá điện phản ánh đúng chi phí sản xuất kinh doanh. Đồng thời, đề nghị xây dựng lộ trình thí điểm áp dụng giá điện sinh hoạt theo khung giờ nhằm khuyến khích khách hàng sử dụng điện hiệu quả, giảm tải áp lực cho hệ thống điện vào giờ cao điểm, làm cơ sở vững chắc tiến tới áp dụng đại trà”.