Biến đổi khí hậu: El Nino có thể đạt cường độ mạnh nhất trong hơn 100 năm

Các nhà dự báo khí tượng cảnh báo một hiện tượng El Nino mạnh có thể đang hình thành tại Thái Bình Dương, với khả năng trở thành một trong những sự kiện mạnh nhất từng ghi nhận trong hơn một thế kỷ. Diễn biến này có thể làm thay đổi mạnh mẽ các mô hình thời tiết toàn cầu trong những tháng tới.

Theo giáo sư Paul Roundy thuộc Đại học Albany ở bang New York, có khả năng thực sự đây sẽ là đợt El Nino mạnh nhất trong 140 năm qua. Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cũng dự báo điều kiện El Nino sẽ sớm xuất hiện và có thể kéo dài ít nhất đến mùa Đông.

El Nino là hiện tượng khí hậu tự nhiên xảy ra khoảng 2–7 năm một lần, bắt đầu khi gió mậu dịch ở vùng nhiệt đới Thái Bình Dương suy yếu, khiến nước ấm tích tụ bất thường ở khu vực này. Dù chỉ tập trung tại một vùng đại dương, hiện tượng này có thể gây tác động trên phạm vi toàn cầu do làm thay đổi hoàn lưu khí quyển.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo thế giới cần coi El Nino là “tín hiệu khẩn cấp về khí hậu”, đồng thời nhấn mạnh nó sẽ “tiếp thêm nhiên liệu cho một thế giới đang nóng lên”.

Tác động của El Nino khác nhau tùy khu vực. Tại Trung Mỹ, châu Á, châu Phi và Australia, hiện tượng này thường làm gia tăng nắng nóng và hạn hán, gây thiếu nước, ảnh hưởng nông nghiệp, thủy điện và sinh hoạt. Honduras đã ghi nhận nguy cơ hạn hán nghiêm trọng tại hàng chục địa phương, thậm chí thủ đô Tegucigalpa đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp về nước.

Ngược lại, ở một số khu vực Nam Mỹ ven Thái Bình Dương, El Nino có thể gây mưa lớn và lũ lụt nghiêm trọng. Những tác động này có thể kéo dài, gây thiệt hại kinh tế và mùa màng trên diện rộng. Riêng đợt El Nino giai đoạn 2015–2016 từng khiến hàng triệu người cần hỗ trợ lương thực do mất mùa.

Hiện tượng này cũng làm tăng nguy cơ cháy rừng tại Australia, Canada, Mỹ và rừng Amazon do nắng nóng và khô hạn kéo dài. Trong khi đó, hoạt động bão nhiệt đới tại Đại Tây Dương thường suy giảm do gió đứt mạnh hơn, nhưng các cơn bão hình thành vẫn có thể rất nguy hiểm. Ngược lại, khu vực Thái Bình Dương lại có xu hướng xuất hiện nhiều bão mạnh hơn.

El Nino cũng ảnh hưởng đến hệ sinh thái biển, gây tẩy trắng san hô do nhiệt độ nước biển tăng cao, trong bối cảnh các rạn san hô vốn đã chịu áp lực từ biến đổi khí hậu.

Trong nông nghiệp, nhiều khu vực như Ấn Độ đã ghi nhận sản lượng giảm do thời tiết bất thường ảnh hưởng đến quá trình ra hoa và phát triển cây trồng, trong đó có cây xoài.

Các nhà khoa học cho biết biến đổi khí hậu không nhất thiết làm El Nino mạnh hơn, nhưng có thể khuếch đại tác động của nó. Khi nền nhiệt toàn cầu đã ở mức cao kỷ lục, El Nino có thể dễ dàng đẩy nhiệt độ thế giới lên các mức kỷ lục mới, đồng thời làm gia tăng cả hạn hán lẫn mưa cực đoan.

Dù vậy, một điểm tích cực là El Nino có thể được dự báo từ sớm. Các cơ quan khí tượng có thể theo dõi nhiệt độ đại dương và điều kiện khí quyển để cảnh báo trước nhiều tháng, giúp các quốc gia chuẩn bị biện pháp ứng phó, giảm thiểu thiệt hại về nông nghiệp, hạ tầng và thiên tai.