Từ “nghe - chép” đến trải nghiệm - sinh động hóa môn Lịch sử

(Baohatinh.vn) - Thay vì chỉ tiếp cận lịch sử qua sách vở, nhiều trường học Hà Tĩnh đã tổ chức các hoạt động học tập sôi nổi gắn với trải nghiệm thực tế để bài học trở nên sinh động, hấp dẫn hơn.

Sôi nổi, hào hứng và đầy bổ ích… là cảm nhận của các em học sinh khối 4 và khối 5 Trường Tiểu học Liên Minh (xã Đức Minh) khi tham gia buổi hoạt động trải nghiệm với chủ đề “Em là mầm non của Đảng”.

Qua sân chơi “Rung chuông vàng”, các em được tiếp cận những kiến thức về sự ra đời và vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, những mốc son chói lọi của lịch sử dân tộc cùng những thành tựu nổi bật của đất nước trong thời kỳ đổi mới và hội nhập. Mỗi câu hỏi, mỗi phần chơi không chỉ giúp các em ghi nhớ kiến thức một cách tự nhiên, mà còn vun đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc. Từ đây, lịch sử đã bước ra khỏi trang sách, trở thành những trải nghiệm sinh động, gần gũi và cuốn hút học sinh.

Em Trần Ghi Ngọc Thảo, học sinh lớp 5A, Trường Tiểu học Liên Minh chia sẻ: “Chúng em rất vui và háo hức khi tham gia trải nghiệm lần này. Các câu hỏi về lịch sử, về quê hương đã giúp chúng em thêm hiểu biết và có nhiều kiến thức mới. Chúng em hi vọng nhà trường sẽ tổ chức thêm nhiều hoạt động như thế này nữa”.

Việc đưa học sinh đi trải nghiệm, tham quan trực tiếp các di tích lịch sử không chỉ là một chuyến dã ngoại, mà là phương pháp giáo dục "thực mục sở thị", mang lại hiệu quả vượt trội so với những trang sách thuần túy. Thời gian qua, Trường Tiểu học, THCS và THPT Albert Einstein đã lựa chọn nhiều điểm đến giàu giá trị lịch sử, văn hóa trong và ngoài tỉnh để tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh.

Với học sinh khối 9, chuyến tham quan Cố đô Huế để lại nhiều ấn tượng sâu sắc. Trước mỗi hành trình, thầy cô không chỉ trang bị kiến thức nền tảng mà còn giao mỗi nhóm lớp xây dựng một clip trailer giới thiệu về các điểm đến lịch sử. Qua đó, các em rất hào hứng tìm hiểu tư liệu, lên ý tưởng kịch bản và hoàn thiện sản phẩm bằng sự sáng tạo và tinh thần khám phá. Từ những “địa chỉ đỏ”, bài học lịch sử không chỉ được khắc sâu bằng tri thức mà còn thấm đẫm cảm xúc, hun đúc niềm tự hào và ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc tiếp nối truyền thống cách mạng.

Em Nguyễn Khánh Hằng - lớp 9A4, Trường TH, THCS, THPT Albert Einstein cho biết: "Việc học Lịch sử gắn với những buổi trải nghiệm thực tế đã giúp em có cái nhìn sinh động và toàn diện hơn. Khi được trực tiếp đến các địa chỉ lịch sử, em không chỉ hiểu sâu sắc hơn về những giá trị truyền thống tốt đẹp, mà còn thêm yêu, thêm tự hào về quê hương, đất nước mình".

Thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018, yêu cầu đổi mới không chỉ đặt ra với học sinh mà trước hết là với đội ngũ giáo viên. Người thầy hôm nay không ngừng tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao kiến thức chuyên môn, cập nhật tư liệu, đồng thời đổi mới phương pháp và cách truyền dạy theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực người học. Mỗi tiết học không còn đơn thuần là truyền đạt kiến thức có sẵn, mà trở thành quá trình tổ chức, định hướng để học sinh chủ động khám phá, tư duy và trải nghiệm. Đây cũng chính là nền tảng quan trọng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, tạo nên những chuyển biến tích cực, bền vững trong dạy và học môn Lịch sử hiện nay.

Cô giáo Hà Thị Anh Thư - Trường Hội nhập Quốc tế iSchool Hà Tĩnh chia sẻ: "Là giáo viên bộ môn Lịch sử, tôi luôn chú trọng đổi mới phương pháp giảng dạy, kết hợp linh hoạt giữa kiến thức trong sách giáo khoa và các hoạt động trải nghiệm thực tế. Thông qua những chuyến tham quan, học tập tại các địa chỉ lịch sử, văn hóa, học sinh được tiếp cận kiến thức một cách trực quan, sinh động hơn. Qua đó, góp phần bồi đắp tình yêu lịch sử, ý thức gìn giữ và phát huy các giá trị truyền thống cho các em".

Trên cương vị quản lý, cô giáo Trần Thị Thanh - Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Liên Minh khẳng định: “Thời gian tới, nhà trường sẽ tiếp tục quan tâm, đẩy mạnh việc tổ chức các hoạt động giáo dục gắn với trải nghiệm thực tế cho học sinh. Qua đó, giúp các em tiếp cận kiến thức một cách sinh động, phù hợp với lứa tuổi và điều kiện thực tiễn địa phương. Nhà trường cũng chú trọng phối hợp với gia đình và các đơn vị liên quan để nâng cao hiệu quả giáo dục, góp phần hình thành cho học sinh tình yêu quê hương, ý thức gìn giữ các giá trị truyền thống”.

Khi lịch sử được tiếp cận bằng tư duy mở, bằng trải nghiệm và cảm xúc, những bài học về truyền thống, lòng yêu nước và trách nhiệm công dân sẽ thấm sâu, bền vững hơn trong mỗi học sinh. Đổi mới hôm nay chính là cách để lịch sử không chỉ dừng lại ở quá khứ, mà trở thành hành trang cho hiện tại và tương lai.

Và trên hành trình ấy, sự sáng tạo, tâm huyết của người thầy cùng tinh thần chủ động của người học sẽ là những yếu tố quan trọng, góp phần đưa môn Lịch sử đến gần hơn với nhà trường và đời sống xã hội.