Trung tâm dữ liệu thương mại dưới nước đầu tiên dùng điện gió

Trung tâm dữ liệu thương mại dưới nước đầu tiên trên thế giới chạy bằng điện gió ngoài khơi đi vào hoạt động tại Đặc khu Lâm Cảng, Thượng Hải, Trung Quốc.

Theo Tom’s Hardware, trung tâm mới khởi công tháng 6/2025 và hoàn thành sau đó 4 tháng, thử nghiệm thành công đầu năm 2026 và đi vào vận hành đầy đủ tháng này. Công trình có tổng vốn đầu tư ước tính 235 triệu USD, do chính phủ Trung Quốc hợp tác với công ty kỹ thuật HiCloud Technology cùng các nhà cung cấp viễn thông như China Telecom xây dựng. Với công suất 24 MW, trung tâm chứa gần 2.000 máy chủ, dự kiến xử lý các tác vụ AI, chú thích dữ liệu lớn và dịch vụ 5G.

Trung tâm dữ liệu truyền thống trên mặt đất phụ thuộc nhiều vào máy làm lạnh công nghiệp và hệ thống HVAC (sưởi, thông gió, điều hòa không khí) cỡ lớn để làm mát, có thể chiếm tới 40% điện năng tiêu thụ. Tuy nhiên, trung tâm ngoài khơi Thượng Hải nằm ở độ sâu khoảng 10 m, dùng nước biển lạnh xung quanh như bể tản nhiệt thụ động khổng lồ. Nhiệt độ nước biển trung bình trong khu vực dao động quanh 15 độ C, giúp hấp thụ nhiệt mà phần cứng máy tính tỏa ra và giảm đáng kể lượng điện cần thiết cho hệ thống làm mát.

Trung tâm mới kết nối trực tiếp với một trang trại điện gió ngoài khơi công suất 200 MW, gồm hơn 50 turbine. Nhờ đó, hơn 95% điện năng của công trình đến từ nguồn tái tạo, giúp giảm mạnh khí thải carbon. Ngoài ra, công trình cũng tiết kiệm đáng kể diện tích đất sử dụng, chỉ cần một phần nhỏ không gian so với các cơ sở tương tự trên mặt đất.

Theo China Daily, cơ sở này đạt hiệu suất sử dụng điện (PUE) dưới 1,15, thuộc nhóm trung tâm dữ liệu quy mô lớn tiết kiệm năng lượng nhất đang hoạt động. Các trung tâm dữ liệu doanh nghiệp truyền thống thường có PUE gần 1,5 hoặc cao hơn, đồng nghĩa một phần khá lớn trong tổng lượng điện tiêu thụ sẽ dành cho làm mát và hạ tầng hỗ trợ hơn là cho việc tính toán.

CGTN cho biết trung tâm mới có thể tiết kiệm 61 triệu kWh điện mỗi năm. Công trình được thiết kế nhằm giải quyết một thách thức khổng lồ của ngành công nghệ - nhu cầu điện tăng vọt do AI. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), mức tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu toàn cầu dự kiến tăng hơn gấp đôi vào năm 2030, trong đó AI là yếu tố thúc đẩy chính.

Trên thế giới, nhiều dự án trung tâm dữ liệu ngoài khơi cũng dần được triển khai khi nhu cầu về điện và làm mát cho hạ tầng AI ngày càng tăng. Startup Mỹ Panthalassa đang phát triển trung tâm dữ liệu nổi ngoài khơi chạy bằng năng lượng sóng, sản xuất điện từ hệ thống năng lượng tái tạo tích hợp, đồng thời dùng nước biển để làm mát thụ động.

Tuy nhiên, các trung tâm dữ liệu dưới nước cũng gặp thách thức không nhỏ về kỹ thuật và vận hành. Chúng cần chống chọi với áp suất cao và nước mặn ăn mòn trong thời gian dài, ngoài ra cũng khó tiếp cận để bảo trì. Do đó, nhà điều hành phụ thuộc nhiều vào thiết kế module kín, hệ thống giám sát từ xa và cơ sở hạ tầng có tính dự phòng cao nhằm giảm nhu cầu can thiệp trực tiếp.