Quyết liệt triển khai các giải pháp khắc phục tồn tại, hạn chế trong chống khai thác IUU

(Baohatinh.vn) - Hà Tĩnh đang tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý đội tàu, kiểm soát hoạt động khai thác, truy xuất nguồn gốc thủy sản; quyết liệt khắc phục những tồn tại, hạn chế theo nhóm khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC) về chống chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định.

Sáng 13/10, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng - Trưởng ban Chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU) và phát triển bền vững ngành thủy sản chủ trì phiên họp lần thứ 36 của Ban Chỉ đạo. Phiên họp được kết nối trực tuyến với đầu cầu các tỉnh, thành phố ven biển.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành điều hành tại điểm cầu Hà Tĩnh.

Xác định gỡ “thẻ vàng” là nhiệm vụ cấp bách, xây dựng nghề cá minh bạch, có trách nhiệm và phát triển bền vững là mục tiêu chiến lược lâu dài, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo quốc gia đã chỉ đạo quyết liệt các bộ, ngành và 22 tỉnh, thành phố ven biển tập trung khắc phục những tồn tại theo khuyến nghị của EC.

Công tác chống khai thác IUU được triển khai đồng bộ, gắn với hoàn thiện thể chế, siết chặt quản lý đội tàu, tăng cường giám sát hoạt động khai thác, thực thi pháp luật và kiểm soát nguồn gốc thủy sản. Đặc biệt, chú trọng đổi mới phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả giám sát từng tàu cá, phát huy vai trò của hệ thống eCDT trong kiểm soát hoạt động khai thác và truy xuất nguồn gốc, từng bước xây dựng nền quản trị nghề cá hiện đại, hiệu lực, hiệu quả.

Sau đợt thanh tra lần thứ 5, EC đã đưa ra 38 khuyến nghị cần khắc phục. Tính đến ngày 30/9, Việt Nam đã thực hiện 31/38 khuyến nghị, có kết quả kiểm chứng cụ thể; 7 khuyến nghị còn lại đang tiếp tục được tập trung cao để tháo gỡ, khắc phục.

Cả nước hiện có 80.003 tàu cá từ 6m trở lên được đăng ký, cập nhật trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase). Tỷ lệ tàu cá có giấy phép khai thác còn hạn đạt khoảng 96%. Các địa phương tiếp tục rà soát, chuẩn hóa dữ liệu, quản lý chặt chẽ tàu cá hết hạn giấy phép, đã xóa đăng ký, các nhóm tàu có nguy cơ cao.

Cùng với đó, cả nước có 27.238/27.520 tàu cá từ 15 m trở lên lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS). Công tác theo dõi, phát hiện các trường hợp mất kết nối, vượt ranh giới khai thác và những dấu hiệu bất thường tiếp tục được tăng cường; tình trạng mất kết nối VMS đã giảm so với trước.

Việc triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT) tiếp tục được đẩy mạnh. Đến cuối tháng 9/2026, hệ thống ghi nhận 330.245 lượt rời cảng của 67.227 tàu cá và 320.432 lượt cập cảng của 63.574 tàu cá. Công tác thực thi pháp luật tiếp tục được tăng cường, tập trung phát hiện, xác minh và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, nhất là tình trạng tàu cá xâm phạm vùng biển nước ngoài, mất kết nối thiết bị giám sát hành trình và hoạt động khi chưa đủ điều kiện theo quy định.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác chống khai thác IUU vẫn còn một số tồn tại, hạn chế như tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài chưa được xử lý dứt điểm; chất lượng xử lý cảnh báo VMS và hồ sơ thực thi pháp luật tại một số địa phương chưa đồng đều…

Từ nay đến đợt thanh tra lần thứ 6 của EC, công tác chống khai thác IUU tiếp tục được triển khai quyết liệt với yêu cầu kiểm soát chặt chẽ, tập trung thực hiện mục tiêu “5 không”: Không phát sinh tàu cá bị nước ngoài bắt giữ; không để tàu không đủ điều kiện hoạt động; không để vụ việc vi phạm quy định về hệ thống VMS không được xử lý hoặc kéo dài; không để lô hàng không truy xuất được nguồn gốc; không để số liệu báo cáo khác với dữ liệu và hồ sơ thực tế, bảo đảm báo cáo đúng, trung thực, đồng bộ.

Tại hội nghị, lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và các tỉnh, thành phố ven biển đã tập trung phân tích những khó khăn, vướng mắc, làm rõ trách nhiệm, đề xuất các giải pháp trọng tâm nhằm khắc phục những tồn tại, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nghề cá, đáp ứng yêu cầu của EC.

Tại Hà Tĩnh, công tác quản lý đội tàu, kiểm soát hoạt động khai thác và truy xuất nguồn gốc thủy sản tiếp tục được tăng cường. Đến nay, toàn tỉnh có 3.883 tàu cá đăng ký, cập nhật trên VNFishbase; trong đó, 3.860 tàu đủ điều kiện hoạt động khai thác. Đối với 23 tàu chưa đủ điều kiện hoạt động, chính quyền các xã, phường đã xác định vị trí neo đậu, phân công cán bộ trực tiếp theo dõi, quản lý, giám sát.

Phát biểu kết luận tại phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng yêu cầu người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương nêu cao tinh thần trách nhiệm, tập trung chỉ đạo quyết liệt, xử lý dứt điểm những tồn tại, điểm nghẽn trong công tác chống khai thác IUU; chịu trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu và kết quả thực hiện. Đồng thời, tiếp tục hoàn thành các khuyến nghị còn lại của EC theo đúng lộ trình; phân công rõ nhiệm vụ, trách nhiệm, thời hạn thực hiện, bảo đảm kết quả thực chất, có đầy đủ hồ sơ, bằng chứng kiểm chứng.

Các bộ, ngành Trung ương tập trung rà soát, hoàn thiện báo cáo tiến độ thường xuyên gửi EC; tăng cường kiểm tra, xác minh kết quả thực hiện tại các địa phương; đẩy mạnh tuần tra, kiểm soát trên biển, ngăn chặn tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài và các hành vi gian lận thiết bị giám sát hành trình. Chủ động phát hiện, điều tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; tăng cường theo dõi, cảnh báo và xử lý các lô hàng thủy sản xuất khẩu sang thị trường EU có dấu hiệu bất thường hoặc nguy cơ vi phạm quy định về khai thác thủy sản.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần thành lập đầu mối thường xuyên tiếp nhận, trao đổi, giải thích, làm rõ các vấn đề EC yêu cầu phản hồi. Các bộ, ngành liên quan phải tích cực phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Đối với các địa phương, Phó Thủ tướng Chính phủ yêu cầu chủ tịch UBND cấp tỉnh trực tiếp chỉ đạo các nhiệm vụ về chống khai thác IUU, trọng tâm là chuẩn hóa dữ liệu tàu cá, quản lý chặt chẽ tàu không đủ điều kiện hoạt động; thực hiện nghiêm quy định về giám sát hành trình, truy xuất nguồn gốc thủy sản và xử lý dứt điểm các trường hợp vi phạm. Đồng thời, ưu tiên nguồn lực đầu tư hạ tầng cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão, triển khai các chính sách chuyển đổi sinh kế bền vững cho ngư dân, hướng tới xây dựng nghề cá minh bạch, có trách nhiệm và phát triển bền vững.