Quy mô mới, động lực mới từ những khu dân cư sau sáp nhập

(Baohatinh.vn) - Sau sắp xếp, sáp nhập, Hà Tĩnh giảm hơn một nửa số thôn, tổ dân phố (TDP), mở ra những khu dân cư có quy mô lớn hơn. Khi tổ chức mới từng bước ổn định, nguồn lực được tập trung, sức dân được khơi dậy, những động lực phát triển mới cũng dần hình thành từ cơ sở.

Sau 2 tháng vận hành, thôn Phúc Lĩnh, xã Phúc Trạch dần định hình diện mạo mới. Sự thay đổi không chỉ thể hiện ở tên gọi, địa giới hay quy mô dân cư mà còn hiện hữu trong đời sống cộng đồng. Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc vừa được tổ chức tại đây có quy mô lớn nhất từ trước đến nay với sự tham gia của đông đảo người dân và nhiều hoạt động văn hóa, thể thao.

Đặc biệt, tại sự kiện, thôn đã xây dựng được gian hàng giới thiệu sản phẩm đặc trưng như bưởi Phúc Trạch, dó trầm, đũa cau, mật ong... với tổng trị giá hàng tỉ đồng. Sự kiện để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng các đại biểu, lãnh đạo tỉnh và người dân địa phương.

Ông Trần Bá Quang từng nhiều năm làm cán bộ thôn Phúc Lĩnh, bày tỏ sự ấn tượng: “Tôi cũng từng chủ trì tổ chức nhiều sự kiện của thôn trước đây, nhưng ngày hội năm nay có quy mô lớn nhất, đông vui nhất, cho thấy bộ máy cán bộ thôn mới rất năng động, có năng lực. Chúng tôi tin tưởng và sẽ tiếp tục đồng hành trong những hoạt động cộng đồng khác của thôn, thi đua lao động, sản xuất, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp”.

Những thay đổi ở thôn Phúc Lĩnh cho thấy, khi các cộng đồng được tổ chức lại với quy mô phù hợp, có điều kiện tập trung nguồn lực, huy động sức dân hiệu quả hơn. Qua đó, tạo nền tảng để nâng cao chất lượng hoạt động ở cơ sở. Đặc biệt, quy mô được mở rộng cũng tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức sản xuất, phát triển kinh tế.

Ở xã Gia Hanh, lợi thế về quy mô của các thôn mới đang được cụ thể hóa trong nhiệm vụ tích tụ ruộng đất, hình thành những vùng sản xuất tập trung. Năm 2026, xã dự kiến tích tụ khoảng 298 ha tại các thôn Hồng Phong, Khánh Lộc, Yên Huy, Thống Nhất, Đại Thành và Mỹ Thủy.

Ông Đặng Anh Tuấn - Phó Chủ tịch UBND xã Gia Hanh cho biết: “Các thôn mới có quy mô diện tích sản xuất lớn hơn, tạo nhiều thuận lợi trong triển khai tích tụ ruộng đất. Bằng nhiều giải pháp linh hoạt, đến nay, cơ bản bà con nông dân tại các thôn đã đồng thuận cao với chủ trương. Việc quy hoạch, huy động nguồn lực xây dựng các tuyến đường nội đồng, hệ thống mương tưới, tiêu nước cũng thuận lợi hơn trước rất nhiều. Đây là cơ sở quan trọng để địa phương từng bước xóa bỏ tình trạng manh mún, hình thành những cánh đồng mẫu lớn, nâng cao hiệu quả sử dụng đất”.

Không chỉ tập trung nguồn lực hình thành vùng sản xuất, nhiều khu dân cư mới cũng chủ động tháo gỡ những điểm nghẽn, nhằm thúc đẩy phát triển. Tại thôn Cửa Nhượng, xã Thiên Cầm, việc duy trì tiếp dân tại thôn đã trở thành một cách làm thiết thực, kịp thời nắm bắt và giải quyết những vấn đề người dân phản ánh.

Ông Võ Tá Mừng - Trưởng thôn Cửa Nhượng chia sẻ: “Mỗi tuần, thôn dành 2 ngày tiếp công dân để lắng nghe phản ánh, kiến nghị về những vấn đề phát sinh trong sản xuất, đời sống. Những việc thuộc thẩm quyền như rác thải, môi trường được thôn phối hợp xử lý; các kiến nghị về hạ tầng cảng cá, tình trạng sử dụng xung điện để khai thác hải sản… được tổng hợp, đề xuất cấp trên xem xét. Qua đó, nhiều vướng mắc của người dân được các cấp có thẩm quyền nắm bắt, xử lý kịp thời, góp phần tạo thuận lợi để khơi thông sản xuất, mở rộng quy mô đánh bắt, nuôi thủy sản”.

Những chuyển biến ở thôn Phúc Lĩnh, thôn Cửa Nhượng và các thôn ở xã Gia Hanh cho thấy, sau sắp xếp, quy mô cộng đồng không chỉ được mở rộng về địa bàn, dân số mà còn tạo thêm điều kiện để tập trung, phát huy nguồn lực. Từ xây dựng đời sống cộng đồng, đầu tư hạ tầng, phát triển kinh tế đến bảo vệ môi trường, nhiều vấn đề được nhìn nhận ở quy mô rộng hơn, qua đó nâng cao tính chủ động và hiệu quả trong giải quyết các nhiệm vụ ở cơ sở.

Năm 2026, Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập từ 1.901 thôn, TDP xuống còn 827, giảm 1.074 thôn, TDP, tương ứng 56,5%. Ngay từ khi xây dựng phương án sắp xếp, tỉnh đã xác định mục tiêu không chỉ là tinh gọn tổ chức, mà quan trọng hơn là hình thành những đơn vị dân cư có quy mô phù hợp, tạo điều kiện tập trung nguồn lực và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Ông Nguyễn Thanh Hùng - Trưởng phòng Xây dựng chính quyền và Tổ chức biên chế, Sở Nội vụ cho biết: “Việc sắp xếp lại thôn, tổ dân phố đã giúp tinh gọn bộ máy, giảm số lượng người hưởng phụ cấp từ ngân sách, tạo dư địa lớn để tiết kiệm khoảng 116 tỷ đồng/năm và nâng cao hiệu quả chi đầu tư phát triển KT-XH vùng nông thôn, miền núi. Quá trình triển khai sắp xếp cũng tạo chuyển biến tích cực trong tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở theo hướng tinh gọn, giảm chồng chéo, nâng cao hiệu quả phối hợp. Qua đó, phát huy tốt hơn vai trò lãnh đạo của cấp ủy, quản lý của chính quyền, vai trò của mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tại khu dân cư. Qua đánh giá bước đầu, đội ngũ người hoạt động không chuyên trách mới đã nhanh chóng tiếp quản công việc”.

Sắp xếp thôn, TDP không chỉ là tổ chức lại địa giới, đầu mối mà còn là quá trình mở rộng không gian cộng đồng, tập trung nguồn lực và phát huy sức dân. Khi quy mô khu dân cư được mở rộng, việc huy động nguồn lực, đầu tư hạ tầng, phát triển kinh tế và xây dựng đời sống cộng đồng cũng có thêm điều kiện để triển khai hiệu quả hơn, tạo nền tảng cho phát triển bền vững từ cơ sở.