Quốc hội bỏ điều kiện kém khả thi khi xét danh hiệu 'Chiến sĩ thi đua'

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng quy định mới về tiêu chuẩn để cá nhân đạt danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở" và điều kiện nhận bằng khen của bộ, ngành.

Với đại đa số đại biểu có mặt tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng chiều 23/4.

Luật mới quy định danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” để tặng cho cá nhân đạt một trong các tiêu chuẩn sau đây: Được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; Đạt tiêu chuẩn danh hiệu “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến” và có sáng kiến được cơ sở công nhận.

Cùng với đó là điều kiện đạt tiêu chuẩn danh hiệu “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến” và có nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được đánh giá hiệu quả theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; hay đạt tiêu chuẩn danh hiệu “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến” và mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu được đơn vị công nhận.

Luật cũng nêu nguyên tắc Chính phủ quy định tỷ lệ xét tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”.

Bên cạnh đó, luật còn sửa đổi, bổ sung một số điểm, khoản của Điều 74 quy định về bằng khen của Bộ, ban, ngành, tỉnh. Cụ thể, sửa đổi, bổ sung điểm c khoản 1 như sau: “Có đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội; quốc phòng, an ninh, đối ngoại; ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; công tác xã hội, từ thiện nhân đạo;”.

Bên cạnh đó, luật cũng sửa đổi, bổ sung điểm d khoản 1 của điều trên như sau: “Có 2 lần liên tục trở lên đến thời điểm đề nghị được tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” hoặc có 2 năm liên tục trở lên đến thời điểm đề nghị được công nhận hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ".

Như vậy, luật mới đã bỏ quy định "trong thời gian đó có 2 sáng kiến được công nhận và áp dụng có hiệu quả trong phạm vi cơ sở hoặc có 2 đề tài khoa học, đề án khoa học, công trình khoa học và công nghệ đã được nghiệm thu và áp dụng hiệu quả trong phạm vi cơ sở". Điều này tương ứng với việc bỏ quy định phải có 4 sáng kiến trong 2 năm.

Luật mới có hiệu lực thi hành từ 1/10/2026.

Trước khi trình Quốc hội bấm nút thông qua, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình trình bày báo cáo tóm tắt việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng.

Về danh hiệu Chiến sĩ thi đua, Chính phủ tiếp thu ý kiến của cơ quan thẩm tra và đại biểu Quốc hội. Theo đó, Chính phủ không quy định tỷ lệ xét tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” đối với cá nhân theo tiêu chuẩn “hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” tại khoản 7 Điều 1 dự thảo Luật. Từ đó, dự luật quy định tỷ lệ xét tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” là cá nhân đề nghị xét tặng danh hiệu không theo tiêu chuẩn “hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ”.

Về nguyên tắc thi đua, khen thưởng và các loại hình khen thưởng, Chính phủ tiếp thu giữ nguyên quy định về nguyên tắc “không khen thưởng nhiều lần, nhiều hình thức cho một thành tích đạt được”; đồng thời, bổ sung cụm từ “trừ khen thưởng công trạng”.

Quy định trên để tháo gỡ khó khăn vướng mắc đối với loại hình khen thưởng này trong quá trình tổ chức thực hiện do khen thưởng công trạng là khen thưởng theo tiêu chuẩn tích lũy thành tích, đã quy định điều kiện, tiêu chuẩn cụ thể trong từng hình thức, mức hạng khen thưởng.

Về các loại hình khen thưởng, Chính phủ tiếp thu quy định riêng 2 loại hình khen thưởng “khen thưởng phong trào thi đua theo chuyên đề” và “khen thưởng chuyên đề” để bảo đảm phản ánh đúng bản chất của hình thức khen thưởng gắn với việc tổ chức và tổng kết các phong trào thi đua theo từng nhiệm vụ, lĩnh vực cụ thể và khen thưởng thành tích phục vụ nhiệm vụ chính trị của Đảng, Nhà nước, Bộ, ngành, địa phương, cơ quan, tổ chức, đơn vị mà không thông qua tổ chức phong trào thi đua.