NXB Giáo dục nêu ba lý do khiến sách giáo khoa khan hiếm 'chưa từng có'

Nhiều trường lo sáp nhập, không đặt hàng sớm, tâm lý chờ sách giáo khoa miễn phí của phụ huynh gây ra tình trạng khan hiếm chưa từng có, theo Nhà xuất bản Giáo dục.

Sách giáo khoa khan hiếm gần một tháng qua ở Huế, Đà Nẵng, Đăk Lăk, Gia Lai, An Giang,... đặc biệt tại TP HCM. Tình trạng phụ huynh xếp hàng dài, "săn" từng cuốn kéo dài đến cả sau khai giảng.

Năm nay, cả nước dùng chung bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống, thay vì nhiều bộ như trước. Nhiều hiệu trưởng, chủ cửa hàng sách đánh giá đây là tình trạng hy hữu trong hàng chục năm qua.

Đại diện Nhà xuất bản Giáo dục ngày 10/9 nhận định việc này có nhiều nguyên nhân.

Đầu tiên là năm nay nhiều địa phương có chủ trương không đặt sách giáo khoa qua kênh trường học. Bên cạnh đó, nhiều trường tập trung thực hiện sáp nhập, kiện toàn bộ máy lãnh đạo nên không nhận mua sách giúp phụ huynh. Tính đến ngày 25/8, riêng TP HCM ghi nhận 197 trường thuộc diện này. Nhiều tỉnh, thành khác tương tự.

Thứ hai, một bộ phận phụ huynh có tâm lý chờ sách giáo khoa miễn phí, không chủ động mua sớm. Hệ quả là các công ty phát hành không thể nắm bắt chính xác nhu cầu thực tế, không dám nhập hàng dự trữ vì sợ tồn kho, dẫn đến sự thiếu hụt tại các kênh bán lẻ.

Cuối cùng, khi các trường thông báo chưa có sách miễn phí, phụ huynh cùng lúc đổ xô ra cửa hàng, còn nhà trường cũng dồn dập gửi đơn đặt hàng bổ sung. Nhà xuất bản rơi vào áp lực kép vì phải đáp ứng cả hai bên. Các cửa hàng thuộc hệ thống phát hành rơi vào tình trạng quá tải.

"Tình huống này chưa từng xảy ra trong các năm học trước", đại diện nhà xuất bản nói.

Sở Giáo dục và Đào tạo TP HCM tối 10/9 cho biết còn một số ít học sinh chưa có sách giáo khoa nhưng không nêu số liệu cụ thể. Theo Sở, tình trạng xếp hàng, chen nhau còn do người dân từ các tỉnh lân cận lên TP HCM lùng mua sách. Đến nay, tất cả trường trên địa bàn đã "chốt" số lượng sách còn thiếu để đặt hàng.

Trước đó, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhận định tình trạng chưa đủ sách giáo khoa cho thấy bất cập về dự báo, đặt hàng, sản xuất, dự trữ và phân phối.

"Cung ứng sách giáo khoa phải được quản lý như đối với mặt hàng thiết yếu, đặc thù không đặt nặng yếu tố lợi nhuận mà quan trọng nhất là cung cấp kịp thời, đầy đủ, với giá cả do nhà nước quản lý chặt chẽ", Phó Thủ tướng nhấn mạnh, hôm 9/9.

Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các bên phối hợp đảm bảo đủ sách cho những trường còn thiếu trước ngày 15/9. Nhà xuất bản cho biết đang phối hợp rà soát để cung ứng sớm nhất. Những ngày qua, khoảng 8 triệu bản sách giáo khoa đã được điều chuyển giữa các vùng miền để bổ sung cho nơi thiếu.