Những tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ khi kỷ luật cán bộ, công chức

Cán bộ, công chức đã được cơ quan yêu cầu kiểm điểm nhưng không thực hiện, không sửa chữa, không tự giác nhận khuyết điểm, đối phó, quanh co, bao che cho người vi phạm…là những tình tiết tăng nặng khi xem xét kỷ luật cán bộ, công chức.

3 trường hợp chưa bị xem xét kỷ luật

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 172/2025 quy định về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức. Có hiệu từ 1/7, Nghị định quy định rõ 3 trường hợp chưa xem xét xử lý kỷ luật.

Trong đó bao gồm: Cán bộ, công chức đang trong thời gian điều trị bệnh hiểm nghèo hoặc đang mất khả năng nhận thức; bị ốm nặng đang điều trị nội trú tại bệnh viện có xác nhận của cơ quan y tế có thẩm quyền.

Trường hợp kế tiếp là cán bộ, công chức là nữ giới đang trong thời gian mang thai, nghỉ thai sản, đang nuôi con dưới 21 tháng tuổi hoặc cán bộ, công chức là nam giới (trong trường hợp vợ chết hoặc vợ không thể nuôi con vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan theo quy định của Bộ luật Dân sự và pháp luật về tình trạng khẩn cấp) đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ trường hợp người có hành vi vi phạm có văn bản đề nghị xem xét xử lý kỷ luật.

Cán bộ, công chức đang bị khởi tố, tạm giữ, tạm giam chờ kết luận của cơ quan có thẩm quyền điều tra, truy tố, xét xử về hành vi vi phạm pháp luật; trừ trường hợp theo quyết định của cấp có thẩm quyền.

Ngoài ra, nghị định quy định rõ các trường hợp loại trừ; miễn kỷ luật hoặc giảm nhẹ, tăng nặng mức kỷ luật. Cụ thể là các trường hợp loại trừ kỷ luật được thực hiện theo quy định của Bộ luật Hình sự và các quy định của pháp luật khác.

Với trường hợp vi phạm có một hoặc một số tình tiết sau được miễn kỷ luật gồm: Trường hợp được cơ quan có thẩm quyền xác nhận tình trạng mất năng lực hành vi dân sự khi có hành vi vi phạm; phải chấp hành quyết định của cấp trên theo quy định tại Luật Cán bộ, công chức năm 2025.

Cùng với đó là trường hợp khi có căn cứ cho rằng quyết định đó là trái pháp luật thì phải kịp thời báo cáo bằng văn bản với người ra quyết định; được cấp có thẩm quyền xác nhận vi phạm trong tình thế cấp thiết, do sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan; có hành vi vi phạm đến mức bị xử lý kỷ luật nhưng đã qua đời…

Các trường hợp giảm nhẹ, tăng nặng

Các trường hợp được xem xét giảm nhẹ mức kỷ luật, gồm: Chủ động báo cáo vi phạm, tự giác nhận trách nhiệm cá nhân về khuyết điểm, vi phạm và tự nhận hình thức kỷ luật tương xứng với nội dung, tính chất, mức độ vi phạm trước và trong quá trình kiểm tra, giám sát.

Chủ động cung cấp thông tin, hồ sơ, tài liệu, phản ánh đầy đủ, trung thực về những người cùng vi phạm. Chủ động chấm dứt hành vi vi phạm, tích cực tham gia ngăn chặn hành vi vi phạm; tự giác nộp tài sản tham nhũng, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả do mình gây ra.

Trong khi đó, các trường hợp vi phạm có một hoặc một số tình tiết sau bị tăng nặng mức kỷ luật gồm: Đã được cơ quan, tổ chức, đơn vị yêu cầu kiểm điểm nhưng không thực hiện, không sửa chữa khuyết điểm, vi phạm.

Tình tiết tăng nặng cũng áp dụng với trường hợp không tự giác nhận khuyết điểm, vi phạm, hình thức kỷ luật tương xứng với nội dung, tính chất, mức độ vi phạm; gây thiệt hại về vật chất phải bồi hoàn nhưng không bồi hoàn, không khắc phục hậu quả hoặc khắc phục không đúng yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền, không tự giác nộp lại tiền, tài sản do vi phạm mà có.

Cán bộ, công chức đối phó, quanh co, cản trở quá trình kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án. Bao che cho người vi phạm; đe dọa, trù dập, trả thù người đấu tranh, tố cáo, người làm chứng, người cung cấp tài liệu, chứng cứ vi phạm.

Vi phạm có tổ chức, là người chủ mưu; cung cấp thông tin, báo cáo sai sự thật; ngăn cản người khác cung cấp chứng cứ vi phạm; che giấu, sửa chữa, tiêu hủy chứng cứ, tạo lập tài liệu, hồ sơ, chứng cứ giả…