Những ống thuốc diệt chuột không nhãn mác và mối nguy khó lường

(Baohatinh.vn) - Mặc dù đã có nhiều vụ việc đau lòng liên quan đến thuốc diệt chuột, thế nhưng trên thực tế, nhiều sản phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ, thậm chí không nằm trong danh mục được phép sử dụng vẫn được bày bán công khai tại các chợ dân sinh Hà Tĩnh và trên mạng xã hội.

Dễ mua những loại thuốc diệt chuột “siêu độc”

Trong vai người có nhu cầu mua thuốc diệt chuột, chúng tôi tìm đến một quầy hàng tại chợ Thạch Hà (xã Thạch Hà). Chỉ sau ít phút hỏi mua, người bán nhanh chóng đưa ra những ống nhựa nhỏ chứa dung dịch màu đỏ.

Sản phẩm này không có nhãn mác, không ghi thành phần, nguồn gốc xuất xứ hay hướng dẫn sử dụng.

Theo lời người bán, đây là loại thuốc diệt chuột có độc tính rất mạnh, thường được dùng để tẩm vào cá khô hoặc cơm làm mồi nhử. Người này quảng cáo thuốc có tác dụng rất nhanh, thậm chí khẳng định nếu động vật khác ăn phải cũng khó có thể sống sót.

Tiếp tục tìm đến chợ Bình Hương (phường Trần Phú), phóng viên được một tiểu thương giới thiệu nhiều loại thuốc diệt chuột với mẫu mã đa dạng. Theo người bán, loại “độc nhất” là dung dịch đựng trong những ống nhựa nhỏ chứa chất lỏng màu đỏ và một số loại thuốc đóng hộp màu vàng.

Người bán khẳng định, những mặt hàng này có xuất xứ từ Trung Quốc và Thái Lan, chỉ cần chuột ăn là chết ngay. Thậm chí, người bán còn cảnh báo thuốc “rất độc”, từng có trường hợp trẻ nhỏ uống nhầm dẫn đến tử vong.

Điểm chung của những sản phẩm thuốc diệt chuột mà phóng viên tiếp cận đều có hình thức nhỏ gọn, màu sắc bắt mắt nhưng thiếu thông tin cơ bản về thành phần, nhà sản xuất, nguồn gốc và hướng dẫn sử dụng.

Không chỉ xuất hiện tại các chợ dân sinh, những sản phẩm này còn được rao bán công khai trên mạng xã hội. Chỉ với từ khóa “thuốc diệt chuột hiệu quả”, phóng viên dễ dàng tìm thấy nhiều quảng cáo với những lời mời chào như “hàng xịn”, “chết ngay tại chỗ”, “siêu mạnh, siêu nhanh”. Một tài khoản Facebook tự giới thiệu là “tổng kho” còn công khai bán sỉ từ 100 ống dung dịch màu hồng, giới thiệu hàng nhập từ Trung Quốc và quảng cáo “đến cả chó, mèo còn chết”.

Việc những sản phẩm không rõ nguồn gốc được bán với giá chỉ từ 5 đến 10 nghìn đồng khiến người mua rất dễ tiếp cận, trong khi gần như không có cơ sở để xác định chính xác thành phần cũng như mức độ nguy hiểm của sản phẩm nếu chỉ dựa vào lời quảng cáo của người bán.

Theo Thông tư số 75/2025/TT-BNNMT ngày 26/12/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam có 9 hoạt chất thuốc trừ chuột với 73 tên thương phẩm; đồng thời, danh mục thuốc bảo vệ thực vật cấm sử dụng có 1 hoạt chất thuốc trừ chuột.

Để làm rõ nguồn gốc và tính pháp lý của các sản phẩm này, phóng viên liên hệ làm việc với Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi (Sở NN&MT Hà Tĩnh). Theo bà Hồ Thị Thủy - Trưởng phòng Bảo vệ thực vật, thuốc diệt chuột lưu hành trên thị trường phải đáp ứng các quy định về đăng ký, nhãn mác, nguồn gốc và điều kiện kinh doanh. Đồng thời khẳng định, qua đối chiếu, một số sản phẩm thuốc diệt chuột phóng viên mua tại các chợ trên địa bàn không nằm trong danh mục được phép lưu hành tại Việt Nam.

Bà Hồ Thị Thủy cho biết thêm: “Thời gian qua, đơn vị đã tăng cường quản lý hoạt động kinh doanh, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, trong đó có thuốc diệt chuột. Tuy nhiên, trên thực tế, ở chợ dân sinh vẫn xuất hiện một số sản phẩm thuốc diệt chuột không bảo đảm yêu cầu về nguồn gốc, nhãn mác và điều kiện kinh doanh. Nguyên nhân của thực trạng trên là do một bộ phận người sử dụng có tâm lý muốn diệt chuột nhanh nên dễ bị thu hút bởi những sản phẩm được quảng cáo có tác dụng mạnh. Trong khi đó, một số người kinh doanh vì lợi nhuận có thể đưa những sản phẩm không nằm trong danh mục được phép hoặc không đáp ứng quy định ra thị trường".

Những hậu quả khó lường

Những sản phẩm được quảng cáo là “siêu mạnh”, “chết nhanh” không chỉ vi phạm quy định về kinh doanh, mà còn đặt ra mối lo về an toàn sức khỏe. Bởi khi không rõ thành phần, nguồn gốc và độc tính, việc sử dụng hoặc bảo quản không đúng cách có thể dẫn đến những hậu quả khó lường, đặc biệt với trẻ nhỏ và vật nuôi.

Thời gian qua, trên cả nước đã xảy ra nhiều vụ việc đau lòng khi trẻ nhỏ uống nhầm thuốc diệt chuột do sự sơ suất trong quá trình bảo quản của người lớn. Đáng lo ngại, một số loại được đóng dạng dung dịch hoặc cốm, màu sắc bắt mắt, hình thức tương tự siro hoặc thuốc uống, khiến trẻ dễ nhầm lẫn.

Mới đây nhất, vụ việc đau lòng vừa xảy ra tại tỉnh Nghệ An khi hai bé gái 3 tuổi và 18 tháng tuổi tử vong, nghi uống nhầm thuốc diệt chuột tại nhà người quen.

Còn tại Hà Tĩnh, theo số liệu từ Bệnh viện Đa khoa tỉnh, từ đầu năm đến nay, đơn vị đã tiếp nhận hơn 30 trường hợp ngộ độc thuốc diệt chuột. Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào loại hoạt chất và lượng hóa chất người bệnh tiếp xúc. Nếu được phát hiện và đưa đến cơ sở y tế kịp thời, người bệnh có thể được xử trí hiệu quả. Tuy nhiên, khi nhập viện muộn, ngộ độc diễn biến nặng, nguy cơ đe dọa tính mạng rất cao.

BS.CKI Nguyễn Đức Hoàn, Phó Trưởng khoa Cấp cứu - Chống độc, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh cho biết: “Thuốc diệt chuột chứa nhiều nhóm hoạt chất với mức độ độc khác nhau. Trong đó, nhóm chống đông máu có thể gây rối loạn đông máu, xuất huyết kéo dài; đặc biệt, fluoroacetate/fluoroacetamide có độc tính rất cao, có thể gây co giật, suy hô hấp, rối loạn nhịp tim, hôn mê và tử vong nhanh nếu không được cấp cứu kịp thời”.

Đã đến lúc cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, kiểm soát và xử lý nghiêm việc kinh doanh thuốc diệt chuột không rõ nguồn gốc, không nằm trong danh mục được phép lưu hành, nhất là tại chợ dân sinh, cửa hàng nhỏ lẻ và trên mạng xã hội. Cùng với đó, người dân cũng cần nâng cao cảnh giác, không chủ quan trong việc lựa chọn và bảo quản thuốc diệt chuột, bởi một ống thuốc giá chỉ vài nghìn đồng nếu sử dụng, cất giữ không đúng cách có thể trở thành mối nguy đối với sức khỏe, tính mạng, đặc biệt là trẻ nhỏ.

- Chỉ sử dụng sản phẩm diệt chuột có nguồn gốc rõ ràng, được phép lưu hành tại Việt Nam và thực hiện đúng các biện pháp an toàn.

- Bảo quản riêng thuốc diệt chuột, tránh xa tầm tay trẻ em, vật nuôi và thực phẩm; tuyệt đối không sang chiết sang chai, lọ hoặc dụng cụ đựng thực phẩm để sử dụng cho những lần sau.

- Trường hợp nghi ngờ có người ăn, uống hoặc tiếp xúc với thuốc diệt chuột, cần đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt và giữ lại bao bì, ống thuốc hoặc mẫu sản phẩm để hỗ trợ bác sĩ xác định tác nhân gây ngộ độc.