Lập "lá chắn" vững chắc, phòng ngừa thanh thiếu niên vi phạm pháp luật

(Baohatinh.vn) - Thay vì chỉ tập trung xử lý thanh thiếu niên vi phạm pháp luật, các cơ quan chức năng tại Hà Tĩnh đã tích cực vào cuộc với phương châm "phòng ngừa từ sớm, từ xa"; lấy giáo dục, cảm hóa làm trọng tâm.

Tháng 6/2026, N.B.L. (SN 2009, tổ dân phố Bắc Phú, phường Trần Phú) cùng một nhóm thanh thiếu niên tụ tập vào ban đêm, gây mất ANTT trên địa bàn. Sau khi tiếp nhận thông tin từ người dân, Công an phường Trần Phú đã nhanh chóng vào cuộc xác minh, làm rõ và đưa L. vào diện quản lý, giáo dục. Từ đó đến nay, L. thường xuyên được cán bộ công an gọi hỏi, răn đe, tiến hành kiểm danh, kiểm diện và động viên, thuyết phục chấp hành nghiêm các quy định.



Thiếu tá Nguyễn Thanh Tân - Phó Trưởng Công an phường Trần Phú trao đổi: "Qua theo dõi, tình hình vi phạm pháp luật liên quan đến thanh thiếu niên vẫn tiềm ẩn một số yếu tố phức tạp như tụ tập đông người vào ban đêm, vi phạm các quy định về an toàn giao thông, gây rối trật tự công cộng, vi phạm pháp luật trên không gian mạng... Thời gian qua, đơn vị đã tổ chức tuần tra, kiểm soát trong khung giờ từ 20 giờ đến 3 giờ sáng tại khu vực trọng điểm; thường xuyên làm tốt công tác gọi hỏi, tuyên truyền, giáo dục pháp luật đối với các đối tượng là thanh thiếu niên trong diện quản lý".

Ngoài các biện pháp nghiệp vụ, Công an phường Trần Phú tích cực tham mưu, huy động sự tham gia của các tổ chức, đoàn thể trong công tác phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm pháp luật. Công an phường phối hợp với Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ tổ chức tuyên truyền, giáo dục pháp luật tại các trường học trên địa bàn; tham mưu UBND phường ra mắt mô hình “Quản lý thanh thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật”.

Sau thời gian triển khai, mô hình bước đầu mang lại kết quả tích cực. Từ 38 trường hợp trong diện quản lý ban đầu, đến nay có 7 trường hợp được đưa ra khỏi diện quản lý. Một số trường hợp vẫn duy trì liên lạc với Công an phường để được nhắc nhở, định hướng khi cần thiết.

Tại xã Đức Đồng, Công an xã triển khai mô hình đầu tiên “Quản lý, giáo dục thanh thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật”. Sau hơn 1 năm thực hiện, mô hình phát huy hiệu quả, được triển khai tại 30 xã, phường trong tỉnh và được Công an tỉnh đề xuất Bộ Công an nhân rộng trên toàn quốc.

Trung tá Nguyễn Quang Tuấn - Trưởng Công an xã Đức Đồng thông tin: “Công an xã hiện quản lý, giáo dục 13 đối tượng. Việc rà soát thanh, thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật được thực hiện thường xuyên, phân công cán bộ trực tiếp theo dõi. Chúng tôi nắm tình hình học tập, việc làm, các mối quan hệ xã hội; đồng thời thường xuyên gặp gỡ, trao đổi để kịp thời tháo gỡ vướng mắc, định hướng các em tránh xa hành vi vi phạm. Với trường hợp không chấp hành, công an xã mời lên làm việc, áp dụng biện pháp phù hợp để chấn chỉnh, tuyên truyền về hậu quả pháp lý của hành vi vi phạm”.

Từ đầu năm 2026 đến nay, Hà Tĩnh phát hiện 49 vụ, 134 người dưới 18 tuổi phạm tội và vi phạm pháp luật, giảm 25 vụ và 30 trường hợp so với cùng kỳ năm 2025. Nhóm vi phạm chủ yếu ở độ tuổi 16 - dưới 18 tuổi, chiếm 58%; các hành vi phổ biến là trộm cắp tài sản, gây rối trật tự công cộng…

Công an các xã, phường đang quản lý, theo dõi 1.608 trường hợp có nguy cơ vi phạm pháp luật; tổ chức 19.290 lượt gọi hỏi, nhắc nhở, giáo dục và 7.144 lượt ký cam kết chấp hành pháp luật. Đến nay, 283 trường hợp có chuyển biến tích cực, chấp hành tốt quy định, không còn biểu hiện vi phạm và được đưa ra khỏi diện quản lý.

Bên cạnh sự nỗ lực vào cuộc của lực lượng công an, Sở GD&ĐT đã chỉ đạo các trường học thực hiện hiệu quả công tác quản lý, giáo dục, phòng ngừa học sinh vi phạm pháp luật. Thầy Nguyễn Thành Lương - Phó Hiệu trưởng Trường THPT Cù Huy Cận cho hay: "Vai trò của giáo viên chủ nhiệm, tổ chức đoàn được phát huy nhằm phát hiện các biểu hiện bất thường để từ đó, chủ động trao đổi thông tin, phối hợp với gia đình, chính quyền địa phương và công an để có biện pháp quản lý, giáo dục phù hợp. Nhà trường cũng chú trọng đào tạo kỹ năng sống và xây dựng ý thức phòng ngừa cho học sinh".



Các ngành KSND, TAND cũng đã quan tâm lựa chọn các vụ án điển hình để tuyên truyền, giáo dục, phòng ngừa chung. Mới đây, từ ngày 4/9 đến 6/9, Viện KSND khu vực 1 phối hợp với toà án cùng cấp tổ chức xét xử Lý Hoàng Nam (SN 2007, trú xã Việt Xuyên) cùng 35 đồng phạm về các tội "Gây rối trật tự công cộng" và "Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng".

Ông Lê Anh Tuấn - Viện trưởng Viện KSND khu vực 1 nhấn mạnh: “28/36 bị cáo trong vụ án là người dưới 18 tuổi. Qua công tác truy tố, chúng tôi nhận thấy cần tăng cường giáo dục, hỗ trợ người chưa thành niên phạm tội sửa chữa lỗi lầm, cải thiện hành vi; hạn chế tối đa các biện pháp mang tính trừng phạt, giam giữ nhưng vẫn bảo đảm an toàn cộng đồng và trật tự xã hội”.

Ông Bùi Văn Lam - Phó Chánh án TAND tỉnh nhìn nhận: “Luật Tư pháp người chưa thành niên được Quốc hội thông qua ngày 30/11/2024 đã xây dựng quy trình, thủ tục tố tụng thân thiện, phù hợp với độ tuổi, tâm lý; tăng cường trách nhiệm của gia đình, cơ quan, tổ chức hữu quan trong hỗ trợ, giám sát, giáo dục người chưa thành niên. Đặc biệt, luật quy định chủ thể mới là người làm công tác xã hội, hỗ trợ pháp lý, tâm lý và bảo vệ quyền lợi cho người chưa đủ 18 tuổi vướng vào quá trình tố tụng. Thời gian tới, cần quan tâm đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ làm công tác xã hội để bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người chưa thành niên phạm tội”.

Để phòng ngừa, ngăn chặn thanh thiếu niên vi phạm pháp luật, cần tiếp tục phát huy vai trò, trách nhiệm của các cấp, ngành, địa phương, nhà trường, gia đình và toàn xã hội. Trong đó, tăng cường tuyên truyền, giáo dục pháp luật bằng các hình thức sinh động, hấp dẫn, phù hợp với lứa tuổi; nâng cao chất lượng quản lý địa bàn, quản lý trường hợp và chủ động phòng ngừa từ sớm. Tập trung rà soát, quản lý chặt chẽ các nhóm có nguy cơ vi phạm pháp luật; thường xuyên gọi hỏi, răn đe, giáo dục, kiểm danh, kiểm diện. Đồng thời, phát huy hiệu quả hoạt động của Tổ công tác đặc biệt của Công an tỉnh, đẩy mạnh cảnh báo, giáo dục thông qua các vụ án điển hình.

Đại tá Phạm Thanh Phương - Phó Giám đốc Công an tỉnh Hà Tĩnh