Lan tỏa tinh thần học tập suốt đời trong thời đại số

(Baohatinh.vn) - Với chủ đề “Thực học, thực hành, làm chủ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để xây dựng xã hội học tập”, Ngày Khuyến học Việt Nam (2/10) và Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 hướng đến lan tỏa tinh thần học tập thường xuyên, đáp ứng yêu cầu của đời sống và thời đại số.

Tại các cơ sở giáo dục ở Hà Tĩnh, tinh thần ấy được cụ thể hóa từ những giờ học hằng ngày. Cán bộ, giáo viên từng bước nâng cao năng lực số, khai thác nền tảng trực tuyến, xây dựng học liệu điện tử và sử dụng AI hỗ trợ dạy học.

Ở Trường Tiểu học Gia Hanh (xã Gia Hanh), việc ứng dụng công nghệ đang được đưa vào từng hoạt động học tập cụ thể. Trong các tiết Tiếng Việt, Toán, giáo viên bước đầu khai thác AI để thiết kế hoạt động khởi động, luyện nói, đếm số, củng cố phép cộng, phép trừ; đồng thời tạo hình ảnh, video, bài hát phù hợp với nội dung bài học. Nhờ đó, những kiến thức quen thuộc được truyền tải theo cách gần gũi, trực quan hơn, giúp học sinh dễ tiếp cận và tích cực tham gia vào bài học.

Cô giáo Phan Thị Lý - chủ nhiệm lớp 2A8, Trường Tiểu học Gia Hanh chia sẻ: “Năng lực ứng dụng công nghệ của giáo viên được nâng lên qua quá trình tự học, trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm trong các buổi sinh hoạt chuyên môn. Với AI, chúng tôi có thêm một công cụ hỗ trợ thiết kế bài giảng, xây dựng hoạt động phù hợp với từng nội dung, qua đó tạo thêm sự tương tác với học sinh và giúp quá trình dạy học linh hoạt hơn”.

Không chỉ đổi mới cách tổ chức giờ học, các nhà trường cũng đang mở rộng hình thức học tập thông qua việc phát triển văn hóa đọc và ứng dụng công nghệ. Bên cạnh việc tổ chức ngày hội đọc sách, triển lãm, giới thiệu sách, nhiều trường đã từng bước số hóa thư viện, tài liệu, tạo thêm kênh để học sinh tìm kiếm, tiếp cận tri thức và tự học. Không gian học tập vì thế không còn bó hẹp trong lớp học hay những trang sách truyền thống mà được mở rộng trên môi trường số.

Tại Trường THCS Mỹ Châu, phần mềm VietBiblio được sử dụng trong quản lý và tổ chức hoạt động thư viện. Khoảng 5.000 đầu sách đã được số hóa, giúp cán bộ thư viện thuận tiện trong quản lý, phân loại, theo dõi mượn - trả; đồng thời hỗ trợ giáo viên, học sinh tra cứu tài liệu nhanh chóng. Với thiết bị có kết nối internet, học sinh có thể tiếp cận sách, tài liệu thông qua đường link được cung cấp, qua đó mở rộng thời gian và không gian đọc. Dữ liệu từ hoạt động thư viện cũng giúp nhà trường nắm bắt nhu cầu đọc, số lượt mượn và những đầu sách được quan tâm để bổ sung tài liệu phù hợp.

Em Nguyễn Nhật Anh - lớp 7A1 chia sẻ: “Việc số hóa sách và cách tra cứu thuận tiện giúp em dễ dàng tìm tài liệu phục vụ cho việc học tập và giải trí. Chỉ cần có đường link và thiết bị kết nối internet, ngay cả khi ở nhà em cũng có thể truy cập thư viện của trường để đọc, tra cứu những tài liệu mình quan tâm. Đọc sách thường xuyên giúp em bổ sung kiến thức, hiểu thêm nhiều vấn đề ngoài bài học và hình thành thói quen tự học, chủ động tìm kiếm những kiến thức mình muốn biết”.

Không gian học tập mở rộng cũng mở ra những cách làm mới trong công tác khuyến học, để cơ hội học tập đến gần hơn với mọi người, ở mọi lứa tuổi. Từ xây dựng kỹ năng số, thúc đẩy học tập thường xuyên đến nâng cao chất lượng các mô hình học tập, các địa phương cũng đang từng bước đưa khuyến học thích ứng với yêu cầu mới.

Ông Đoàn Đình Anh - Chủ tịch Hội Khuyến học Hà Tĩnh cho biết: “Thời gian qua, Hà Tĩnh đã đẩy mạnh ứng dụng nền tảng số trong hoạt động hội, mở các lớp bình dân học vụ số, triển khai phần mềm “Công dân học tập”, từng bước nâng cao kỹ năng số cho cán bộ khuyến học. Để đẩy mạnh hoạt động khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập, thời gian tới, hội tiếp tục đẩy mạnh “khuyến học số, khuyến học xanh”, nâng chất lượng 5 mô hình học tập, nhân rộng các điển hình tiêu biểu; đồng thời tham mưu thực hiện hiệu quả các chủ trương về khuyến học, khuyến tài, huy động nguồn lực chăm lo việc học, nhất là khuyến nghề, khuyến học người lớn và hỗ trợ người học còn khó khăn”.

Từ những định hướng đó, tinh thần tự học và cập nhật kỹ năng số cũng đang hiện diện trong đời sống cộng đồng. Ở thôn Trà Sơn, xã Trường Lưu, công nghệ số đang hỗ trợ hoạt động của thôn, từ nắm bắt tình hình, trao đổi công việc đến chuyển tải thông tin tới người dân. Ông Nguyễn Xuân Chiến - Trưởng thôn Trà Sơn chia sẻ: “Các nền tảng số giúp chúng tôi thuận lợi hơn trong nắm bắt tình hình, trao đổi công việc và kết nối với người dân. Sau sáp nhập thôn xóm, địa bàn và quy mô dân cư có nhiều thay đổi, việc ứng dụng công nghệ giúp cập nhật, chia sẻ nội dung nhanh chóng hơn, qua đó hỗ trợ bà con tiếp cận những kiến thức thiết thực cho cuộc sống”.

Những cách học mới đang từng bước trở thành một phần của đời sống, hiện diện từ nhà trường, thư viện đến gia đình và cộng đồng. Khi công nghệ mở thêm cơ hội tiếp cận tri thức, việc học không còn giới hạn trong một không gian hay một giai đoạn nhất định, mà được tiếp nối bằng nhu cầu tự học, tự cập nhật của mỗi người. Đó là nền tảng để tinh thần của Ngày Khuyến học Việt Nam và Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời lan tỏa sâu rộng hơn, góp phần xây dựng xã hội học tập trong thời đại số.