Khẩn trương hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù triển khai dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

(Baohatinh.vn) - Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ các dự án đường sắt trọng điểm, huy động nguồn lực và hoàn thiện cơ chế chính sách trong năm 2025.

Văn phòng Chính phủ vừa có Thông báo số 579/TB-VPCP kết luận của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính - Trưởng ban Chỉ đạo tại Phiên họp thứ tư Ban Chỉ đạo các công trình, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt.

Tại Phiên họp thứ ba, Thủ tướng Chính phủ giao 39 nhiệm vụ, các bộ, ngành và địa phương đã triển khai rất tích cực. Đến nay, đã hoàn thành 16 nhiệm vụ đáp ứng yêu cầu. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm:

Xây dựng, thẩm định, công bố tiêu chuẩn, quy chuẩn về đường sắt

Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp Bộ Tư pháp rà soát cơ chế chính sách để huy động các nguồn lực, bao gồm nguồn lực nhà nước (trung ương, địa phương) và nguồn lực ngoài nhà nước.

Các bộ, ngành, cơ quan gửi ý kiến góp ý theo đề nghị của Bộ Xây dựng và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc xây dựng nghị quyết cơ chế đặc thù triển khai Dự án đường sắt tốc độ cao để sớm trình Quốc hội.

Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ theo chức năng nhiệm vụ xây dựng, thẩm định, công bố tiêu chuẩn, quy chuẩn về đường sắt (đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị) hoàn thành trong tháng 10/2025. Đây là yêu cầu dứt khoát phải hoàn thành để làm cơ sở triển khai công việc tiếp theo.

Khẩn trương hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù triển khai dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

Về dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ về đánh giá lựa chọn hình thức đầu tư tối ưu, tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư và hồ sơ về cơ chế, chính sách đặc thù cho dự án sau khi ban hành quy chuẩn, tiêu chuẩn, quy trình theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại văn bản số 10049/VPCP-CN ngày 16/10/2025 và Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà tại Thông báo số 567/TB-VPCP ngày 22/10/2025; chỉ đạo Ban Quản lý dự án Đường sắt lựa chọn xong tư vấn hỗ trợ chuẩn bị dự án như báo cáo của Bộ Xây dựng.

Theo thông tin từ Sở Xây dựng Hà Tĩnh, dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đi qua 18 xã, 5 phường của tỉnh với tổng chiều dài khoảng 103,42km.

Đến nay, dự án dự kiến phải thu hồi khoảng 764,12ha đất, ảnh hưởng đến khoảng 1.800 hộ dân có đất ở, trong đó gần 1.300 hộ phải di dời, TĐC; cất bốc hơn 4.000 ngôi mộ. Dự án cũng ảnh hưởng tới hạ tầng lưới điện cùng nhiều công trình, hạ tầng kỹ thuật khác. Dự trù kinh phí giải phóng mặt bằng dự án đoạn qua địa bàn tỉnh ước tính khoảng 8.462 tỷ đồng.

Các địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) tiếp tục đẩy mạnh công tác giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật theo kế hoạch đã được duyệt.

Các địa phương khẩn trương rà soát, báo cáo chính xác nhu cầu vốn về Bộ Xây dựng và Bộ Tài chính để kịp thời bố trí, điều phối, bảo đảm không để chậm trễ giải phóng mặt bằng vì thiếu vốn.

Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an để giải phóng mặt bằng, khảo sát, di dời công trình quốc phòng, công trình an ninh bảo đảm hiệu quả, tiến độ triển khai dự án.

Bảo đảm khởi công Dự án thành phần 1 đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng vào ngày 19/12/2025

Về dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với UBND các tỉnh, thành phố: Hải Phòng, Hà Nội, Bắc Ninh khẩn trương làm việc, thống nhất phương án tuyến, vị trí các ga còn lại (ga Nam Hải Phòng, ga Yên Thường, Kim Sơn) trong tháng 10/2025.

Đồng thời, Bộ Xây dựng khẩn trương chuẩn bị mọi điều kiện cần thiết, bảo đảm khởi công Dự án thành phần 1 (sử dụng vốn trong nước) vào ngày 19/12/2025 tại các ga, trong đó thống nhất với đề xuất của Bộ Xây dựng tổ chức điểm cầu chính tại ga Lào Cai. Lưu ý phải rà soát bảo đảm đầy đủ thủ tục theo quy định pháp luật và nghị quyết của Quốc hội về dự án.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ, đẩy nhanh tiến độ thẩm định, phê duyệt Báo cáo đánh giá tác động môi trường và hồ sơ chuyển đổi mục đích sử dụng rừng cho Dự án thành phần 1.

Bộ Tài chính khẩn trương thành lập tổ đàm phán và tiến hành đàm phán Hiệp định khung và hợp đồng cung cấp vốn cho dự án; khẩn trương thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về đề xuất phát hành trái phiếu Chính phủ cho dự án để chủ động về nguồn vốn triển khai dự án.

Các địa phương khẩn trương rà soát, báo cáo chính xác nhu cầu vốn về Bộ Xây dựng và Bộ Tài chính để kịp thời bố trí, điều phối, bảo đảm không để chậm trễ công tác GPMB vì thiếu vốn; tập trung triển khai hoàn thành GPMB để đảm bảo khởi công Dự án thành phần 1 vào ngày 19/12/2025.

Về các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, UBND thành phố Hà Nội chủ trì đề xuất gửi Bộ Tài chính tổng hợp trình Thủ tướng Chính phủ trước ngày 5/11/2025 xem xét quyết định huy động vốn ODA, vốn vay ưu đãi cho Dự án tuyến số 3 (ga Hà Nội - Hoàng Mai) theo đúng quy định của Chính phủ tại Nghị quyết số 318/NQ-CP ngày 9/10/2025 và pháp luật liên quan; phối hợp với Bộ Quốc phòng sớm thống nhất chủ trương thu hồi đất cho Depot Dự án tuyến số 5 (Văn Cao - Hòa Lạc). Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ các dự án tuyến số 2, tuyến số 3 (Cầu Giấy - Ga Hà Nội) và thủ tục điều chỉnh dự án theo mô hình TOD.

UBND thành phố Hồ Chí Minh tập trung hoàn thành thủ tục điều chỉnh Dự án tuyến số 2 (Bến Thành-Tham Lương), phấn đấu khởi công cuối năm 2025; ưu tiên đầu tư tuyến đường sắt kết nối Tân Sơn Nhất với Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ Ngoại giao và các cơ quan liên quan giải quyết sớm các kiến nghị về vốn ODA, cơ chế tài chính cho các dự án đường sắt đô thị.