(Baohatinh.vn) - Ghé thăm chùa Chân Tiên (xã Lộc Hà, Hà Tĩnh), du khách không chỉ được khám phá một danh lam thắng cảnh đầy màu sắc huyền thoại mà còn được hiểu thêm nhiều sự kiện lịch sử trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.
Chùa Chân Tiên (Chân Tiên tự) được xây dựng vào thời nhà Trần (thế kỷ XIII) trên núi Tiên Am (xã Lộc Hà, Hà Tĩnh), một trong 99 ngọn núi của dãy Hồng Lĩnh, được tôn xưng là "Tiên Am đệ nhất danh lam".
Chùa đã nhiều lần được trùng tu, tôn tạo. Gần đây nhất vào năm 2023, chùa được tôn tạo lại với diện mạo khang trang, bề thế, góp phần bảo tồn giá trị lịch sử - văn hóa và phát huy tiềm năng du lịch tâm linh.
Nơi đây trở thành địa điểm sinh hoạt tâm linh của đông đảo bà con nhân dân trong vùng. Đặc biệt, vào những ngày rằm, mùng 1 đầu tháng, rất đông người đến chiêm bái, lễ Phật.
Tương truyền, khi xưa có một đoàn tiên nữ nhà trời, sau khi xin phép mẫu Cửu Trùng xuống thăm thú chốn hạ giới đã chọn đỉnh Tiên Am làm nơi dừng chân. Bởi Tiên Am lưng dựa vào núi, mặt hướng ra biển, ngày đêm thông reo, cảnh vật hiền hòa lại còn có dòng suối Ngọc nước trong vắt bốn mùa, cảnh sắc không đâu đẹp hơn. Sau khi vãn cảnh núi sông, hang động..., các tiên nữ đã cùng xuống hồ nước phía trước núi để tắm, rồi lại rủ nhau lên một tảng đá cạnh hồ ngồi đánh cờ, say sưa với cảnh hoa thơm cỏ lạ, suối nước trong xanh nên chẳng chịu rời đi.
Một nàng tiên trong số đó vì mê mải đuổi theo con bướm vàng 6 cánh mà vô tình dẫm phải một cái lông nhím khiến chân bị đau nên không thể về trời được. Trước tình cảnh này, các nàng tiên còn lại đã dùng nước suối Ngọc để rửa chân cho nàng. Tương truyền, nơi nàng rửa chân, gót ngọc đã in dấu trên mặt đá cùng với dấu chân ngựa thần. Để ghi nhớ sự tích này, người dân trong vùng đã xây dựng chùa và đặt tên là Chân Tiên.
Không gian trang nghiêm, bề thế tại chính điện.
Chùa được trang trí hoa văn, họa tiết tinh xảo.
Dấu "Chân Tiên", chi tiết huyền thoại làm nên tên gọi của ngôi chùa.
Rừng thông xanh mướt bao quanh chùa.
Cảnh sắc thanh bình tại chùa Chân Tiên.
Chùa Chân Tiên còn là địa chỉ đỏ của phong trào cách mạng thời kỳ 1930-1931. Ngày 25/4/1930, ở địa điểm này, Chi bộ Yên Điềm (tiền thân của Đảng bộ xã Thịnh Lộc cũ) được thành lập, để lãnh đạo phong trào cách mạng tại địa phương.
Chùa Chân Tiên còn là nơi che chở các cán bộ cao cấp Xứ ủy Trung Kỳ về trực tiếp chỉ đạo các cuộc biểu tình ngày 28/7/1930 của nông dân các xã vùng hạ Can kéo về tại ngã ba Nghèn (nay là xã Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) để đấu tranh giành độc lập, tự do.
Lễ hội chùa Chân Tiên được tổ chức vào ngày mùng 3/3 (âm lịch) hằng năm, thu hút hàng ngàn tăng ni, phật tử, du khách trong và ngoài tỉnh về lễ chùa vãn cảnh, thắp hương nguyện cầu.
Lễ hội diễn ra trong 2 ngày, ngoài phần lễ, du khách còn được trải nghiệm các hoạt động văn hóa thú vị như: thả diều, đua thuyền trên Bàu Tiên, cắm trại, thi đấu vật truyền thống, kéo co…
Lễ hội đã trở thành hoạt động văn hóa tâm linh và là nét đẹp truyền thống riêng có trong đời sống tinh thần của người dân Lộc Hà và du khách gần xa.
Với những giá trị văn hóa và truyền thống lịch sử cách mạng, chùa Chân Tiên đã được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia vào năm 1992.
