Khai thác có trách nhiệm vì một nghề cá bền vững

(Baohatinh.vn) - Tập trung phát huy nội lực cộng đồng ngư dân, nâng cao ý thức bảo vệ nguồn lợi thủy sản, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) đang được Hà Tĩnh xác định là những giải pháp căn cơ để phát triển nghề cá bền vững, có trách nhiệm.

Phát huy vai trò các tổ đồng quản lý nghề cá

Trong mỗi chuyến biển của ngư dân hôm nay không chỉ có câu chuyện về những mẻ lưới đầy mà còn gắn với trách nhiệm gìn giữ nguồn lợi thủy sản cho tương lai. Tại xã Kỳ Khang, tinh thần ấy đang được lan tỏa thông qua hoạt động của Tổ đồng quản lý nghề cá ven bờ số 17. Với 127 thành viên, nhiều năm qua, tổ đã đồng hành cùng ngư dân trong khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản; phối hợp với chính quyền địa phương, lực lượng biên phòng tuyên truyền, ngăn chặn các hành vi khai thác tận diệt.

Ông Nguyễn Lý Luận - Tổ trưởng Tổ đồng quản lý nghề cá ven bờ số 17 chia sẻ: “Ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân ngày càng được nâng lên. Các thành viên trong tổ chú trọng hoàn thành đăng ký, đăng kiểm tàu cá; không còn sử dụng kích điện, chất nổ hay các hình thức khai thác mang tính tận diệt; đồng thời tích cực hỗ trợ nhau trong quá trình vươn khơi bám biển”.

Hiện nay, toàn tỉnh có 15 tổ đồng quản lý nghề cá ven bờ với hơn 1.730 thành viên tham gia, trong đó, 8 tổ đã được công nhận và giao quyền bảo vệ nguồn lợi thủy sản tại vùng biển. Từ hiệu quả thực tiễn của các mô hình đồng quản lý, sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều xã, phường ven biển đang rà soát, kiện toàn các tổ nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động.

Ông Trần Bá Chung - thành viên Tổ công tác kiện toàn Tổ đồng quản lý nghề cá ven bờ xã Lộc Hà cho biết: “Chúng tôi đang thực hiện kiện toàn Tổ đồng quản lý nghề cá ven bờ số 5 (xã Thịnh Lộc cũ) thành Tổ đồng quản lý bảo vệ nguồn lợi thủy sản ven bờ xã Lộc Hà. Tổ sẽ được mở rộng quy mô, tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động nhằm bảo vệ nguồn lợi thủy sản, phát triển kinh tế, tuyên truyền người dân chấp hành các quy định của pháp luật”.

Không chỉ góp phần nâng cao ý thức trong khai thác, các tổ đồng quản lý nghề cá ven bờ còn tích cực tham gia các hoạt động tái tạo và phục hồi nguồn lợi thủy sản. Vừa qua, tại một số địa phương ven biển như xã Yên Hòa, Tiên Điền... các tổ đồng quản lý nghề cá ven bờ đã thực hiện thả giống ngao tím tại vùng ven bờ biển. Hoạt động này góp phần nâng cao ý thức và trách nhiệm của ngư dân trong việc bảo vệ, phát triển bền vững nguồn lợi tài nguyên biển.

Tăng cường chống khai thác IUU

Cùng với phát huy vai trò cộng đồng, thời gian qua, Hà Tĩnh luôn xác định chống khai thác IUU là nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài nhằm hướng tới phát triển nghề cá hiện đại, bền vững và có trách nhiệm. Tại cảng cá Cửa Sót (xã Lộc Hà), tàu cá khi xuất, nhập bến đều thực hiện khai báo trên hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử (eCDT). Dữ liệu được cập nhật kịp thời lên hệ thống phục vụ công tác quản lý và truy xuất nguồn gốc.

Ngư dân Hoàng Văn Viên - chủ tàu cá TH-92148-TS cho biết: “Chúng tôi đến từ tỉnh Thanh Hóa, thường xuyên cập cảng Cửa Sót để làm thủ tục. Mỗi khi tàu cập cảng, ngư dân đều được hướng dẫn khai báo trên hệ thống eCDT. Việc thực hiện khá thuận tiện, thông tin được cập nhật đầy đủ”.

Thông qua hệ thống eCDT và thiết bị giám sát hành trình (VMS), cơ quan chức năng có thể theo dõi hoạt động của tàu cá từ khi rời bến đến lúc cập cảng, góp phần nâng cao tính minh bạch trong quản lý.

Ông Thân Quốc Tế - Phó Giám đốc BQL Các cảng cá và Khu neo đậu tránh trú bão tàu cá Hà Tĩnh khẳng định: “Đơn vị sẽ tiếp tục siết chặt kiểm tra, giám sát tàu cá ra vào cảng; khai thác hiệu quả dữ liệu từ hệ thống eCDT và VMS phục vụ truy xuất nguồn gốc, kiểm soát sản lượng thủy sản khai thác; tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân khai thác đúng vùng, đúng nghề, chấp hành nghiêm các quy định về chống khai thác IUU”.

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, đến nay Hà Tĩnh có 3.890 tàu cá được đăng ký, cập nhật đầy đủ trên Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia. 100% tàu cá khai thác vùng khơi đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình; không có tàu cá, ngư dân vi phạm khai thác hải sản trái phép ở vùng biển nước ngoài.

Ông Nguyễn Trọng Nhật - Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản cho biết: “Tỉnh sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển các tổ đồng quản lý nghề cá ven bờ nhằm nâng cao năng lực cho cộng đồng ngư dân trong công tác giám sát, bảo vệ nguồn lợi thủy sản; đẩy mạnh tái cơ cấu đội tàu theo hướng giảm cường lực khai thác, nâng cao hiệu quả sản xuất gắn với bảo tồn nguồn lợi. Đồng thời, tiếp tục thực hiện nghiêm các quy định về chống khai thác IUU; tăng cường công tác quản lý, đánh dấu, kẻ vẽ số đăng ký tàu cá; kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ tàu cá xuất, nhập bến, bốc dỡ thủy sản tại cảng cá và từng bước hoàn thiện, phát triển hạ tầng nghề cá theo hướng đồng bộ, hiện đại”.

Từ những thay đổi trong nhận thức đến các hành động cụ thể, nghề cá Hà Tĩnh đang từng bước chuyển từ tư duy khai thác tận diệt sang khai thác bền vững gắn với bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Hưởng ứng Ngày Đại dương thế giới (8/6), thông điệp khai thác hợp pháp, có trách nhiệm tiếp tục được lan tỏa, tạo nền tảng cho sự phát triển của ngành thủy sản theo hướng hiện đại, bền vững và hội nhập.