Iran hé lộ các điều khoản trong đề xuất hòa bình mới nhất gửi Mỹ

Iran đã đưa ra một đề xuất hòa bình mới với Mỹ, trong đó kêu gọi chấm dứt xung đột trên nhiều mặt trận tại Trung Đông, đổi lại Tehran mong muốn được dỡ bỏ trừng phạt kinh tế, giải phóng tài sản bị phong tỏa và giảm sức ép quân sự từ Washington.

Theo hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi ngày 18/5 cho biết đề xuất mới của Tehran bao gồm việc chấm dứt các cuộc xung đột trong khu vực, trong đó có mặt trận Liban, đồng thời yêu cầu Mỹ rút lực lượng khỏi các khu vực gần Iran và bồi thường cho những thiệt hại mà Tehran cho là do chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel gây ra.

Ông Gharibabadi cho biết Iran cũng đề nghị Mỹ chấm dứt các biện pháp phong tỏa hàng hải, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế và giải phóng các khoản tiền của Iran đang bị đóng băng ở nước ngoài.

Theo giới quan sát, các điều khoản trên không khác biệt đáng kể so với đề xuất trước đó từng bị Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ và gọi là “vô giá trị”.

Trước đó cùng ngày, Tổng thống Trump cho biết ông đã quyết định tạm hoãn kế hoạch nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran sau khi nhận được đề xuất mới từ Tehran. Nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng hiện xuất hiện “cơ hội rất tốt” để đạt được một thỏa thuận liên quan tới chương trình hạt nhân của Iran.

Theo Reuters, hiện chưa có thông tin xác nhận liệu Washington đã chuẩn bị cụ thể cho một chiến dịch quân sự mới nhằm vào Iran hay chưa. Tuy nhiên, căng thẳng giữa hai bên vẫn ở mức cao sau nhiều tháng đối đầu quân sự và ngoại giao.

Phát biểu trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cho biết lãnh đạo Qatar, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã đề nghị Mỹ trì hoãn hành động quân sự vì tin rằng có thể đạt thỏa thuận.

Ông Trump nhấn mạnh thỏa thuận với Iran sẽ mang lại lợi ích cho Mỹ cũng như toàn bộ khu vực Trung Đông. Phát biểu với báo giới sau đó, ông cho biết Washington sẽ hài lòng nếu đạt được thỏa thuận đủ để ngăn Iran phát triển vũ khí hạt nhân.

Một nguồn tin từ Pakistan xác nhận nước này đã chuyển đề xuất của Iran tới Washington. Pakistan hiện đóng vai trò trung gian liên lạc giữa các bên kể từ sau vòng đàm phán hòa bình hiếm hoi được tổ chức tại nước này hồi tháng trước.

Nguồn tin này cho biết các bên liên tục thay đổi yêu cầu trong quá trình đàm phán và cảnh báo thời gian để đạt được thỏa thuận đang dần thu hẹp.

Dù chưa công khai bất kỳ nhượng bộ nào, một quan chức cấp cao Iran cho biết Mỹ dường như đã mềm mỏng hơn trong một số vấn đề then chốt. Theo nguồn tin này, Washington đã đồng ý giải phóng khoảng một phần tư số tài sản bị phong tỏa của Iran tại các ngân hàng nước ngoài. Tuy nhiên, Tehran muốn toàn bộ số tiền này được trả lại.

Nguồn tin cũng cho biết Mỹ đã linh hoạt hơn khi chấp nhận để Iran tiếp tục một số hoạt động hạt nhân dân sự dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).

Về phía Mỹ, giới chức Washington chưa xác nhận bất kỳ nhượng bộ nào trong các cuộc đàm phán. Một quan chức Mỹ giấu tên cũng bác bỏ thông tin do hãng Tasnim của Iran đăng tải rằng Washington đã đồng ý nới lỏng các biện pháp trừng phạt dầu mỏ trong thời gian thương lượng.

Căng thẳng giữa Iran với Mỹ và Israel leo thang mạnh từ cuối tháng 2, khi Washington và Tel Aviv triển khai chiến dịch quân sự phối hợp nhằm vào nhiều mục tiêu tại Iran. Các đợt không kích và giao tranh sau đó đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng.

Tại Liban, các cuộc tấn công của Israel nhằm vào lực lượng Hezbollah thân với Iran khiến hàng nghìn người thiệt mạng và hàng trăm nghìn người phải sơ tán.

Trong khi đó, các vụ tấn công đáp trả từ Iran và các lực lượng đồng minh nhằm vào Israel và một số quốc gia vùng Vịnh cũng gây thương vong đáng kể.

Một thỏa thuận ngừng bắn đạt được hồi đầu tháng 4 đã giúp tình hình tạm lắng. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng lệnh ngừng bắn vẫn rất mong manh khi các vụ phóng thiết bị bay không người lái từ Iraq về phía Saudi Arabia và Kuwait gần đây tiếp tục làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng trong khu vực.