Hiểu đúng quy định mua, bán vàng để tránh rủi ro pháp lý

(Baohatinh.vn) - Những ngày qua, thông tin thiếu đầy đủ lan truyền trên mạng xã hội về "vàng không hóa đơn sẽ bị thu giữ” khiến không ít người dân tại Hà Tĩnh lo lắng.

Từ ngày 9/2/2026, Nghị định số 340/2025/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng chính thức có hiệu lực, thay thế Nghị định 88/2019 và Nghị định 143/2021.

Dù Nghị định 340 chưa chính thức áp dụng, song một số nội dung bị cắt khúc, suy diễn thiếu đầy đủ lan truyền trên mạng xã hội như: “tịch thu vàng miếng không có hóa đơn”, “vàng không hóa đơn sẽ bị thu giữ”, “mua bán vàng miếng có thể bị phạt hàng trăm triệu đồng”… khiến không ít người dân tại Hà Tĩnh hiểu sai bản chất nghị định, nhất là những người có thói quen tích trữ vàng từ nhiều năm trước.

Chị Nguyễn Thị T. (45 tuổi, phường Thành Sen) cho biết, gia đình chị đang có một số vàng tích trữ từ nhiều năm trước. Qua nhiều lần chuyển chỗ ở, giấy tờ mua bán hầu như không còn được lưu giữ đầy đủ.

“Thông tin trên mạng lan truyền việc vàng không hóa đơn có thể bị tịch thu nên tôi rất lo, cứ nghĩ tài sản để dành cả đời có thể gặp rắc rối. Sau khi tìm hiểu thông tin từ các cơ quan báo chí chính thống tôi mới biết Nhà nước chỉ xử lý việc mua bán vàng miếng trái phép chứ không cấm người dân giữ vàng hợp pháp. Mong quy định mới sẽ được phổ biến rộng rãi để người dân, nhất là người lớn tuổi không hoang mang” - bà T. chia sẻ.

Theo ghi nhận, một số thông tin bị cắt xén, suy diễn trên mạng xã hội không chỉ gây tâm lý lo lắng cho người đang cất giữ vàng miếng mà còn tiềm ẩn nguy cơ bị các đối tượng xấu lợi dụng để trục lợi, lôi kéo mua bán “trao tay” hoặc ép giá khi thu mua vàng.

Chị Nguyễn Thị Thắm - chủ tiệm vàng Ngọc Hà (đường Nguyễn Công Trứ, phường Thành Sen) cho biết: “Tại cửa hàng, các giao dịch mua bán vàng đều được thực hiện trực tiếp, công khai, kèm theo hóa đơn, chứng từ đúng quy định. Giá cả được niêm yết rõ ràng nên khách hàng có thể yên tâm khi giao dịch. Việc mua bán tại địa chỉ được cấp phép giúp bảo đảm quyền lợi và hạn chế những rủi ro pháp lý có thể phát sinh. Chúng tôi luôn chủ động tư vấn để khách hàng hiểu đúng quy định và giao dịch an toàn”.

Trong bối cảnh thị trường vàng còn tiềm ẩn nhiều giao dịch không chính thức, việc đưa hoạt động mua, bán về đúng “luồng” quản lý được xem là yêu cầu cần thiết nhằm bảo đảm trật tự quản lý nhà nước và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân. Gắn với yêu cầu đó, thời điểm này, lực lượng công an đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật, giúp người dân hiểu đúng và chấp hành nghiêm các quy định về mua, bán vàng.

Trung tá Trần Quốc Quang - Phó Trưởng Công an phường Thành Sen chia sẻ: “Trước những thông tin pháp luật mới dễ gây hiểu nhầm, công an phường chủ động triển khai công tác tuyên truyền, giải thích để người dân nắm rõ quy định và hiểu đúng bản chất vấn đề. Lực lượng công an tập trung nắm tình hình địa bàn, phát hiện và ngăn chặn kịp thời các giao dịch mua bán vàng miếng tự phát, lợi dụng tin đồn để trục lợi hoặc gây mất ổn định thị trường. Khi tiếp nhận nghị định mới, người dân nên tìm hiểu từ các kênh chính thống để đảm bảo độ chính xác cao, giúp mua bán vàng an toàn".

Phân tích dưới góc độ pháp lý, luật sư Phan Văn Chiều - Giám đốc Công ty Luật TNHH Hà Châu (phường Thành Sen) nhìn nhận, Nghị định số 340/2025/NĐ-CP không điều chỉnh hành vi sở hữu, cất giữ hay sử dụng vàng của người dân thông thường, mà tập trung vào các hành vi mang tính kinh doanh, thương mại và giao dịch trái phép trong lĩnh vực vàng.

“Trọng tâm của Nghị định 340/2025/NĐ-CP không phải là "siết" người dân đang giữ vàng, mà nhằm lập lại trật tự trong hoạt động kinh doanh vàng miếng, kiểm soát các giao dịch mua bán trái phép, không đúng nơi được cấp phép. Người dân mua vàng miếng tại các cửa hàng, doanh nghiệp được Ngân hàng Nhà nước cấp phép vẫn hoàn toàn hợp pháp, không bị ảnh hưởng bởi quy định mới. Chính sách hướng tới sự minh bạch, ổn định của thị trường và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân” - luật sư Chiều nhấn mạnh.

Cũng theo luật sư, người dân cần thận trọng khi tham gia mua, bán vàng miếng và tuân thủ đúng các quy định hiện hành để tránh rủi ro không đáng có. “Người dân không nên chạy theo tin đồn hoặc tâm lý đám đông khi thị trường có biến động. Vàng miếng là tài sản có giá trị lớn, việc mua, bán cần được thực hiện tại các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp được Ngân hàng Nhà nước cấp phép để bảo đảm tính pháp lý, minh bạch và quyền lợi lâu dài. Tuyệt đối tránh các giao dịch ‘trao tay’, mua bán tự phát vì không chỉ tiềm ẩn rủi ro về pháp luật mà còn dễ phát sinh tranh chấp, thiệt hại về kinh tế” - luật sư Chiều khuyến cáo.

Theo Nghị định số 340/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, có hiệu lực từ ngày 9/2/2026, tịch thu số vàng vi phạm và xử phạt tiền từ 300 triệu đồng đến 400 triệu đồng được áp dụng đối với các hành vi sau:

- Sản xuất, kinh doanh, mua bán vàng miếng nhưng không có giấy phép do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp theo quy định của pháp luật

- Xuất khẩu, nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng khi không có giấy phép của cơ quan có thẩm quyền

- Thực hiện các hoạt động kinh doanh vàng khác khi chưa được cấp phép theo quy định.

Lưu ý: Nghị định không xử phạt và không tịch thu vàng miếng đối với người dân sở hữu vàng miếng hợp pháp. Việc xử lý chỉ áp dụng đối với các hành vi mua bán, kinh doanh vàng miếng trái phép, không đúng quy định của pháp luật.