Hà Tĩnh đưa khoa học, công nghệ vào thực tiễn sản xuất

(Baohatinh.vn) - Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, Hà Tĩnh đang đổi mới cách làm KH&CN theo hướng gắn nghiên cứu với thực tiễn sản xuất, đời sống.

Bám sát Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (Nghị quyết 57), Hà Tĩnh đã triển khai nhiều giải pháp thiết thực nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động nghiên cứu và ứng dụng KHCN. Đặc biệt, công tác quản lý các nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng có nhiều đổi mới, từ xác định, đặt hàng, tuyển chọn, giao trực tiếp; thẩm định, phê duyệt dự toán và thuyết minh; đánh giá, nghiệm thu đến tổ chức giao quyền sở hữu và quyền sử dụng kết quả nghiên cứu.

Qua đó, các đề tài, dự án ngày càng được định hướng vào những vấn đề cụ thể của sản xuất, đời sống, từng bước nâng cao khả năng ứng dụng và sức lan tỏa trong thực tiễn.

Đơn cử như dự án ứng dụng KH&CN sản xuất các sản phẩm trà hòa tan và trà túi lọc từ mầm lá lúa non và rau má đang được triển khai, đưa những nguyên liệu quen thuộc vào quy trình chế biến có giá trị gia tăng cao hơn. Theo đó, Công ty TNHH KH&CN An Phát (xã Việt Xuyên) đã xây dựng quy trình chế biến, hoàn thiện sản phẩm trà hòa tan và trà túi lọc, đồng thời xây dựng bao bì, nhãn mác và thương hiệu.

Ông Lê Văn An - Giám đốc Công ty TNHH KH&CN An Phát, chủ nhiệm dự án cho biết: “Sau thời gian triển khai, doanh nghiệp làm chủ quy trình sản xuất với công suất 12 tấn sản phẩm/năm, tổ chức sản xuất 30.000 hộp trà hòa tan và 30.000 hộp trà túi lọc, doanh thu ước khoảng 1,6 tỷ đồng/năm. Việc làm chủ quy trình sản xuất, từ nguyên liệu đến chế biến và hoàn thiện sản phẩm tạo cơ sở để doanh nghiệp tiếp tục phát triển sản phẩm, mở rộng thị trường, qua đó nâng giá trị nguồn nguyên liệu tại địa phương”.

Từ những nguyên liệu sẵn có, thông qua nghiên cứu và ứng dụng công nghệ, doanh nghiệp đã có thêm hướng chế biến, nâng giá trị sản phẩm và mở rộng khả năng khai thác nguồn nguyên liệu tại chỗ. Cách tiếp cận này đang được thể hiện ở những nhiệm vụ KH&CN nhằm tìm kiếm cây trồng, vật nuôi mới phù hợp với điều kiện sản xuất của Hà Tĩnh.

Tại xã Tiên Điền, HTX Nga Hải đang triển khai dự án ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ xây dựng mô hình trồng thử nghiệm một số giống nho trong nhà lưới. Nho không phải cây trồng truyền thống của Hà Tĩnh, vì vậy, dự án tập trung xác định giống phù hợp, hoàn thiện quy trình kỹ thuật và đánh giá hiệu quả trước khi xem xét khả năng nhân rộng.

Ông Lê Văn Bình - Giám đốc HTX Nga Hải, chủ nhiệm dự án chia sẻ: “Qua nghiệm thu giai đoạn 1 cho thấy, trên diện tích 4.000 m² nhà lưới, dự án bước đầu xác định được giống nho hạ đen và nho sữa Nhật Bản phù hợp với điều kiện địa phương. Mô hình đạt sản lượng dự kiến khoảng 8 tấn/năm, tương đương với doanh thu trên 800 triệu đồng/năm. Cùng với hiệu quả kinh tế bước đầu, mô hình giúp chúng tôi tiếp cận quy trình kỹ thuật mới, kiểm soát tốt hơn điều kiện canh tác, có thể kiểm soát thời vụ thu hoạch, qua đó nâng cao chất lượng sản phẩm và giá trị trên một đơn vị diện tích”.

Cũng từ yêu cầu tìm kiếm những hướng sản xuất mới, Công ty CP Nguyệt Quang (xã Việt Xuyên) triển khai dự án ứng dụng KH&CN xây dựng mô hình nuôi thử nghiệm đà điểu lấy thịt từ tháng 12/2024. Dự án tập trung kiểm chứng khả năng thích nghi, xây dựng quy trình kỹ thuật và đánh giá hiệu quả kinh tế của đối tượng nuôi mới trong điều kiện địa phương. Kết quả bước đầu cho thấy, đà điểu đang phát triển tốt, có khả năng thích nghi với điều kiện chăn nuôi tại Hà Tĩnh.

Từ chế biến sâu nguồn nguyên liệu nông nghiệp đến thử nghiệm cây trồng, vật nuôi mới, những nhiệm vụ trên cho thấy, KH&CN đang được đặt vào những bài toán cụ thể hơn của sản xuất. Trong những năm qua, Hà Tĩnh đã triển khai nhiều nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng KH&CN hướng vào những vấn đề cụ thể của sản xuất và đời sống. Nổi bật như các chương trình, dự án: xây dựng mô hình chăn nuôi hươu; ứng dụng tiến bộ kỹ thuật chuyển đổi mô hình sản xuất chè theo tiêu chuẩn hữu cơ; mô hình sản xuất giống, thâm canh và phát triển giống hồng bản địa Yên Du theo hướng bền vững… Mỗi nhiệm vụ hướng đến một yêu cầu khác nhau, nhưng đều đặt trọng tâm vào việc tạo ra quy trình, sản phẩm và mô hình có khả năng ứng dụng trong thực tế.

Cùng với nông nghiệp, KH&CN cũng đang được đưa vào nhiều lĩnh vực sản xuất công nghiệp, chế biến và dịch vụ. Công nghệ sấy, chế biến lúa gạo, tưới tiết kiệm, sản xuất trong nhà màng, công nghệ sinh học, AI, IoT,... từng bước được nghiên cứu, chuyển giao hoặc ứng dụng vào thực tiễn.

Từ năm 2022 đến nay, Hà Tĩnh đã triển khai 142 nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh, trong đó 96 nhiệm vụ đã được nghiệm thu; hơn 120 tổ chức kinh tế tham gia nghiên cứu, ứng dụng KH&CN, với tổng nguồn lực đầu tư cho nghiên cứu và ứng dụng công nghệ hơn 175,5 tỷ đồng.

Cùng với đó, tỉnh đã hình thành 8 doanh nghiệp KH&CN, với 14 sản phẩm được phát triển từ kết quả nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao vào sản xuất, kinh doanh.

Trong bối cảnh Hà Tĩnh đang cụ thể hóa Nghị quyết 57, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là những động lực quan trọng cho phát triển. Theo ông Lê Văn Dũng - Phó Giám đốc Sở KH&CN, việc đổi mới cách quản lý nhiệm vụ KH&CN thời gian qua đang nâng cao chất lượng ngay từ khâu xác định, đặt hàng, tuyển chọn, đánh giá, nghiệm thu và tổ chức khai thác kết quả nghiên cứu. Những năm gần đây, các nhiệm vụ được thực hiện thông qua tuyển chọn, đấu thầu rộng rãi, từng bước nâng cao tính cạnh tranh và chất lượng nghiên cứu.

Thời gian tới, tỉnh tiếp tục lựa chọn những nhiệm vụ xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, có địa chỉ ứng dụng rõ ràng, tăng sự tham gia của doanh nghiệp và quan tâm hơn đến khả năng chuyển giao, thương mại hóa, để kết quả nghiên cứu tạo ra giá trị thiết thực trong sản xuất và đời sống.