Chủ động ứng phó El Nino, tăng cường bảo đảm an toàn đập, hồ chứa

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương rà soát, kiểm tra, nâng cao năng lực quản lý và sẵn sàng phương án vận hành hồ chứa trong mùa mưa lũ năm 2026.

Trước diễn biến phức tạp của hiện tượng El Nino có thể làm gia tăng nguy cơ mưa lũ cực đoan trong những tháng cuối năm 2026, ngày 14/7, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố có hồ chứa thủy lợi, yêu cầu khẩn trương triển khai các giải pháp bảo đảm an toàn đập, hồ chứa và vùng hạ du trong mùa mưa lũ năm nay cũng như các năm tiếp theo.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, dự báo của Trung tâm Khí tượng thủy văn Quốc gia cho thấy, hiện tượng El Nino đang ảnh hưởng đến nước ta và cường độ có xu hướng tiếp tục gia tăng trong khoảng ba tháng tới, duy trì cường độ mạnh trong giai đoạn từ tháng 10-12/2026. Mặc dù El Nino là nguyên nhân chính gây thiếu hụt lượng mưa, song vẫn tiềm ẩn xảy ra tình trạng mưa lũ cực đoan, mưa lũ có cường độ rất lớn tập trung trong thời gian ngắn, dẫn đến dòng chảy đến hồ chứa tăng đột biến, mực nước trong các hồ chứa tăng rất nhanh, nhất là với các hồ chứa vừa và nhỏ, có khả năng sẽ đầy nước ngay trong một trận mưa. Nhiều hồ chứa phải chuyển từ trạng thái thiếu nước sang điều tiết lũ trong thời gian ngắn, gây khó khăn cho vận hành và bảo đảm an toàn công trình.

Để chủ động ứng phó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các tỉnh, thành phố có hồ chứa thủy lợi chỉ đạo thực hiện nghiêm Kết luận số 213-KL/TW ngày 21/11/2025 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 24/3/2020 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai; Nghị quyết số 12/2026/NQ-CP ngày 31/3/2026 của Chính phủ về việc thực hiện một số nội dung cấp bách trong quản lý an toàn đập, hồ chứa; Chỉ thị số 3952/CT-BNNMT ngày 22/4/2026 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường về việc tăng cường công tác đảm bảo an toàn công trình đê điều, thủy lợi trong mùa mưa, lũ năm 2026; các văn bản của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Các địa phương chỉ đạo cơ quan, đơn vị quản lý, khai thác hồ chứa thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật về quản lý an toàn đập, hồ chứa; triển khai phân cấp quản lý theo quy định mới của chính quyền địa phương hai cấp; đồng thời rà soát, củng cố năng lực của các tổ chức quản lý, khai thác công trình thủy lợi chưa đáp ứng yêu cầu. Bên cạnh đó, cần tổ chức kiểm tra, đánh giá an toàn đập, hồ chứa theo đúng quy định thông qua hội đồng tư vấn đánh giá an toàn đập, hồ chứa nước cấp tỉnh.

Sở Nông nghiệp và Môi trường, các đơn vị quản lý khai thác đập, hồ chứa, UBND cấp xã, các đơn vị có liên quan tổ chức thực hiện đầy đủ, kịp thời, đảm bảo chất lượng các nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền trong công tác quản lý nhà nước về an toàn đập, hồ chứa nước.

Đối với các hồ chứa đang hư hỏng hoặc đang thi công, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương chỉ đạo chủ đầu tư và đơn vị quản lý thường xuyên kiểm tra, đánh giá hiện trạng, có giải pháp bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du, đồng thời hạn chế tích nước đối với những hồ chứa chưa bảo đảm điều kiện an toàn.

Đối với các hồ chứa có cửa van điều tiết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu rà soát, điều chỉnh quy trình vận hành; kiểm tra toàn diện tình trạng an toàn công trình; bảo đảm hệ thống cấp điện chính và dự phòng, thiết bị đóng mở cửa van, hệ thống giám sát vận hành luôn trong trạng thái sẵn sàng hoạt động. Các đơn vị quản lý phải tổ chức vận hành thử thiết bị theo quy định; duy trì ổn định hệ thống quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng; đồng thời xây dựng các kịch bản vận hành linh hoạt ứng với các tình huống mưa lớn, mưa đặc biệt lớn và thường xuyên cập nhật thông tin dự báo để điều chỉnh phương án vận hành, bảo đảm an toàn công trình và góp phần cắt giảm lũ cho vùng hạ du.

Bộ cũng yêu cầu các địa phương tổ chức trực ban nghiêm túc trong mùa mưa lũ, thường xuyên kiểm tra công trình, sẵn sàng phương án xử lý sự cố theo phương châm "4 tại chỗ", đồng thời thông báo kịp thời cho chính quyền và người dân vùng hạ du khi có tình huống phát sinh./.