Chủ động sản xuất hè thu, né thời tiết bất lợi vào cuối vụ

(Baohatinh.vn) - Vụ hè thu 2026, Hà Tĩnh triển khai đồng bộ các giải pháp trong sản xuất, phấn đấu cơ bản hoàn thành gieo cấy trước ngày 5/6 để tránh các điều kiện thời tiết bất lợi vào cuối vụ.

Hiện nay, tại các vùng tận dụng được nguồn nước tự nhiên, sau khi thu hoạch lúa xuân, bà con nông dân đã nhanh chóng thuê máy về cày ải, làm đất để sẵn sàng gieo cấy vụ hè thu.

Ông Nguyễn Đình Thắm (thôn Thống Nhất, xã Đông Kinh) cho hay: “Gia đình tôi sản xuất 2 mẫu lúa. Vụ xuân kết thúc sớm nên bà con nông dân không quá cập rập về thời gian chuẩn bị cho vụ mùa kế tiếp. Tôi đã tranh thủ làm đất ở một số diện tích chủ động nguồn nước từ tự nhiên và sẽ cố gắng hoàn thành thời vụ trước ngày 20/5 nhằm hạn chế ảnh hưởng của mưa bão cuối vụ”.

Vụ hè thu 2026, xã Đông Kinh dự kiến gieo cấy trên diện tích gần 1.000 ha lúa. Ông Phan Bá Ninh - Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Đông Kinh cho biết: “Để phục vụ sản xuất vụ hè thu, khung kế hoạch thời vụ của xã đã được thông tin đến người dân từ sớm. Địa phương tiếp tục thực hiện chính sách hỗ trợ 50% tiền giống nhằm động viên bà con nông dân tích cực đẩy nhanh tiến độ làm đất, xuống giống kịp thời, phấn đấu hoàn thành đúng lịch thời vụ đề ra".

Là một trong những vùng trọng điểm sản xuất của tỉnh với hơn 2.000 ha lúa vụ hè thu, bà con nông dân xã Đức Thịnh đã sớm huy động máy móc làm đất với tinh thần “sớm ngày nào hay ngày đó”. Ông Trần Xuân Sang (thôn Trung Đông, xã Đức Thịnh) cho biết: “Diện tích nào thu hoạch xong, có sẵn nguồn nước trên đồng ruộng, chúng tôi sẽ làm trước. Vụ này, bà con chủ yếu sử dụng giống BT09 để có thể thu hoạch sớm, tránh mưa bão cuối vụ. Giống này cây khỏe, chất lượng gạo khá tốt nên bà con cũng yên tâm”.

Cùng với sự chủ động của bà con nông dân và chính quyền địa phương, các doanh nghiệp sản xuất, cung ứng giống, vật tư nông nghiệp trên địa bàn cũng đã sớm chuẩn bị nguồn hàng phục vụ sản xuất vụ hè thu. Những ngày này, tại Công ty Cổ phần Giống cây trồng và Thương mại Hà Tĩnh, cán bộ, nhân viên đang tất bật với các công đoạn phân loại, đóng gói, vận chuyển… để kịp thời cung ứng các loại giống lúa chất lượng ra thị trường.

Bà Võ Thị Hồng Minh – Giám đốc Công ty CP Giống cây trồng và Thương mại Hà Tĩnh cho biết: “Hiện nay, doanh nghiệp đã chủ động chuẩn bị đầy đủ số lượng giống về kho, đồng thời tập trung nhân lực, tăng ca liên tục để đáp ứng nhu cầu của bà con nông dân trong sản xuất. Thời vụ hè thu diễn ra trong thời gian ngắn nên doanh nghiệp mong muốn có sự phối hợp chặt chẽ từ phía chính quyền địa phương trong điều hành sản xuất, sớm đăng ký kế hoạch về cơ cấu, nhu cầu giống để doanh nghiệp chủ động chuẩn bị, cung ứng kịp thời cho bà con nông dân gieo cấy đúng khung lịch thời vụ”.

Vụ hè thu 2026, Hà Tĩnh phấn đấu sản xuất trên 45.500 ha lúa, sản lượng đạt trên 230.000 tấn. Sở NN&MT dự báo vụ sản xuất này sẽ tiếp tục đối mặt với diễn biến thời tiết, khí hậu khắc nghiệt như nắng nóng kéo dài, hạn hán cục bộ, mưa lớn cực đoan và nguy cơ sâu bệnh phát sinh không theo quy luật.

Để bảo đảm sản xuất “ăn chắc”, né tránh thiên tai, Sở NN&MT đã chủ động bố trí cơ cấu giống, lịch thời vụ phù hợp; đồng thời, hướng dẫn địa phương, người dân sử dụng nhóm giống có thời gian sinh trưởng ngắn ngày (dưới 110 ngày). Đối với các vùng đặc thù như xã Đức Minh, Đức Quang, Tứ Mỹ, phường Bắc Hồng Lĩnh… cần bố trí gieo cấy các giống có thời gian sinh trưởng dưới 95 ngày.

Nhóm giống chủ lực trong vụ này gồm các giống đã sản xuất ổn định nhiều năm tại địa phương, có năng suất cao, dễ tiêu thụ như: Nếp 98, Nếp 87, Khang dân đột biến, Khang dân 18, Xuân Mai, BT09, TBR97...

Ngoài ra, tỉnh cũng dự kiến duy trì và nhân rộng các mô hình ứng dụng tiến bộ kỹ thuật (áp dụng mạ khay máy cấy; cơ giới hóa từ khâu làm đất, bón phân, phun thuốc bảo vệ thực vật, thu hoạch; phương pháp tưới ngập - khô xen kẽ) với diện tích 205 ha, tại 14 xã, phường.

Ông Phan Văn Huân - Trưởng phòng Trồng trọt (Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi Hà Tĩnh) cho biết: “Vụ xuân dự kiến sẽ hoàn thành thu hoạch sớm hơn so với trung bình nhiều năm, tạo thế chủ động cho bà con nông dân triển khai vụ hè thu thuận lợi. Vì vậy, trong những ngày tới, chính quyền địa phương cần đôn đốc, chỉ đạo người dân nhanh chóng thu gom rơm rạ, dọn dẹp, vệ sinh đồng ruộng để làm đất, gieo cấy. Đối với các vùng thấp trũng làm hè thu "chạy lụt" cần tranh thủ tối đa thời gian, tận dụng triệt để nguồn nước sẵn có trên đồng ruộng. Toàn tỉnh phấn đấu hoàn thành gieo cấy trước ngày 5/6 để lúa trổ tập trung từ 30/7 đến 5/8, kết thúc thu hoạch trước ngày 5/9”.

Với sự chuẩn bị đồng bộ, Hà Tĩnh đang nỗ lực giành thế chủ động, bảo đảm vụ hè thu an toàn và hiệu quả. Đây cũng là cơ sở quan trọng góp phần ổn định sản xuất, nâng cao năng suất, thu nhập cho bà con nông dân, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu đưa tốc độ tăng trưởng GRDP nông, lâm, thủy sản đạt trên 3% trong năm 2026.