Câu chuyện sau bức tranh 3 tấn về Bác Hồ đạt kỷ lục Guinness

Tranh sơn mài khổ lớn “Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập” là hành trình nghiên cứu, tìm tòi của hai họa sỹ từng tu nghiệp ở nước ngoài, dùng kiến thức và chiêm nghiệm để làm nên bức vẽ đáng khâm phục.

Chiều ngày 11/10, tại Bảo tàng Hồ Chí Minh đã diễn ra lễ đón nhận kỷ lục Guinness thế giới cho bức tranh sơn mài liền khối lớn nhất - tranh "Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập" của Chu Nhật Quang. Tác phẩm có kích thước 2,4 x 7,2m, nặng 3 tấn và có nội dung trên cả hai mặt.

Mong muốn ấp ủ từ gần 50 năm trước

Mặt thứ nhất khắc họa khoảnh khắc Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945 với cảm hứng tự hào của người vẽ.

Mặt thứ hai mang tên "Mùa Xuân dân tộc," thể hiện niềm hân hoan của cả dân tộc trên cây cầu nối từ quá khứ đến hiện tại và tương lai, đất nước bước vào mùa Xuân Độc lập -Tự do-Hạnh phúc.

Tác giả tranh là họa sỹ Chu Nhật Quang (sinh năm 1995) với sự hỗ trợ và đồng hành của anh rể - họa sỹ Nguyễn Thanh Tùng (sinh năm 1968). Theo chia sẻ, chính họa sỹ Nguyễn Thanh Tùng đã truyền cảm hứng cho Chu Nhật Quang làm bức tranh khổ lớn đặc biệt, liền tấm về Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Anh Tùng từ khi mới 10 tuổi, hàng tuần anh được bố mẹ đưa đi học vẽ tại Cung Thiếu nhi, những bức pano vẽ Bác Hồ bế em bé, Bác Hồ vẫy tay chào đã in sâu vào tâm trí.

Để ý vài tháng lại có công nhân dựng giàn giáo vẽ lại, anh đã hỏi bố vì sao phải vẽ lại nhiều lần đến vậy và được biết do nắng mưa làm phai màu sơn. Từ đó anh ấp ủ mong muốn vẽ tranh về Bác thật lớn, thật đẹp và không bao giờ phải vẽ lại.

Sau thời gian hai nghệ sỹ sống và học tập, làm việc tại Canada, Mỹ, hai anh luôn nuôi dưỡng chung một tình cảm cho quê hương, đất nước và vị lãnh tụ. Từ cuối năm 2019, Chu Nhật Quang bắt đầu thực hiện bức tranh.

Điều kiện 2 nghệ sỹ đặt ra là tranh không chỉ là bền màu, mà còn phải làm trên một vóc duy nhất. “Khi anh Tùng gợi ý thực hiện dự án tranh sơn mài khổ lớn trên một tấm liền, tôi thực sự phấn khích. Bởi hầu hết tranh khổ lớn trước đây đều phải ghép từ nhiều tấm nhỏ. Làm trên một tấm duy nhất, mọi đường nét, ý đồ nghệ thuật sẽ liền mạch, xuyên suốt và trọn vẹn hơn," Chu Nhật Quang cho biết.

Để thực hiện, hai họa sỹ đã nghiên cứu tìm tòi nhiều chất liệu từ cánh máy bay gỗ ở Mỹ đến tàu biển gỗ, làng nghề làm trống tại Việt Nam, làm sao để gỗ phải có kết cấu bền chặt, chịu được điều kiện khắc nghiệt, đảm bảo là hệ khung xương chắc chắn cho tranh.

Sau 7 năm tìm tòi, lên ý tưởng và kiên trì thực hiện, tranh sơn mài "Bác Hồ đọc Tuyên ngôn độc lập" ra đời và nhận được sự công nhận ngày nay.

Bức tranh to lớn về kích thước và ý nghĩa

Đại diện tổ chức Kỷ lục Guinness-ông Johnson Austin Clark Herzog nhận định: "Kỷ lục này được xác lập dựa trên quá trình đo đạc chính xác của các chuyên gia độc lập, qua đó xác nhận tổng diện tích bức tranh là 2,4 x 7,2m. Kết quả cho thấy đây là bức tranh sơn mài lớn nhất từng được thực hiện.”

Sở dĩ tranh nặng 3 tấn vì vẽ trên nền gỗ và đặc điểm sơn mài có khối lượng lớn hơn so với tranh sơn màu nước, sơn dầu... trên vải toan hay nhiều chất liệu khác. Một tranh sơn mài kích thước 60 x 120cm có thể đạt 6-7kg.

Sơn mài thường có tuổi thọ lâu dài, càng để lâu càng đẹp, mang sắc thái trang trọng và quý phái. Đây cũng là loại hình nghệ thuật thủ công dựa trên tay nghề, khả năng làm chủ chất liệu, phong cách sáng tác và cảm xúc của người nghệ sỹ sau hàng trăm giờ lao động sáng tạo.

Vì thế tranh sơn mài không chỉ đẹp, mà còn đại diện những phẩm chất tốt đẹp của người nghệ sỹ, xuất hiện ở nhiều công trình mang giá trị văn hóa và lịch sử quan trọng như Bảo tàng Hồ Chí Minh, Phủ Chủ tịch, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Nhà Quốc hội...

Nhà nghiên cứu mỹ thuật Mai Thị Ngọc Oanh (Phó Chủ tịch Thường trực Hội Mỹ thuật Việt Nam) đánh giá việc có kỷ lục thế giới về tranh sơn mài là niềm tự hào của mỹ thuật Việt Nam: “Đây là cơ hội để mỹ thuật Việt Nam được quảng bá sâu rộng hơn trên trường quốc tế, khích lệ thế hệ họa sĩ trẻ tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng sáng tạo và tôn vinh giá trị văn hóa dân tộc."

Bà cũng cho rằng việc ghi nhận kỷ lục không chỉ là vinh danh về kích thước, mà còn khẳng định sức sáng tạo, bản lĩnh và tinh thần dám vượt qua giới hạn của nghệ sĩ Việt Nam./.