Bảo đảm quyền lợi người có tài sản trong trường hợp trưng mua, trưng dụng

(Baohatinh.vn) - Phiên thảo luận tại hội trường Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI, ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh đã tham gia góp ý về cơ chế bố trí kinh phí thanh toán, bồi thường và nguyên tắc bồi thường khi quyết định trưng mua trái pháp luật bị hủy bỏ.

Sáng 3/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi) và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.

Đồng chí Phạm Gia Túc - Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; đồng chí Nguyễn Duy Lâm - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh cùng các đại biểu trong đoàn dự phiên thảo luận.

Làm rõ cơ chế bảo đảm kinh phí thanh toán, bồi thường

Tham gia thảo luận về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), đại biểu Trần Đình Gia - Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh đồng tình với việc cơ quan soạn thảo tiếp thu, chỉnh lý nhiều nội dung sau thảo luận tổ, theo hướng cụ thể, rõ ràng hơn. Trong đó, tập trung vào các quy định về điều kiện, trường hợp trưng mua, trưng dụng tài sản; quyền, nghĩa vụ của người có tài sản; trách nhiệm của cơ quan nhà nước và điều khoản thi hành. Tuy nhiên, để bảo đảm tính khả thi, chặt chẽ và thống nhất trong tổ chức thực hiện, đại biểu đề nghị tiếp tục làm rõ một số nội dung liên quan.

Đối với quy định về thanh toán tiền trưng mua tài sản, bồi thường thiệt hại do trưng dụng tài sản gây ra và bảo đảm điều kiện sinh hoạt cho người có tài sản trưng dụng, đại biểu Trần Đình Gia cho rằng cần đặc biệt quan tâm đến việc bảo đảm nguồn kinh phí thực hiện. Bởi theo dự thảo, Chủ tịch UBND cấp xã được quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản trong một số trường hợp phục vụ trực tiếp công tác phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, cứu hộ, cứu nạn trên địa bàn. Trong tình huống cấp bách, nhu cầu huy động tài sản có thể phát sinh đột xuất, với giá trị lớn, trong khi khả năng cân đối ngân sách địa phương còn hạn chế. Nếu không có cơ chế bảo đảm kinh phí phù hợp, việc thanh toán, bồi thường cho người có tài sản có thể không được thực hiện kịp thời.

Từ đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ cơ chế bảo đảm kinh phí theo phân cấp ngân sách, nhất là phương án hỗ trợ từ ngân sách cấp trên trong trường hợp ngân sách cấp dưới không đủ khả năng cân đối. Đồng thời, cần xác định rõ trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong việc bố trí, thanh toán kinh phí, qua đó bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người có tài sản và tính khả thi khi thực hiện.

Quy định rõ nguyên tắc bồi thường khi quyết định trưng mua bị hủy bỏ

Đối với trường hợp quyết định trưng mua tài sản trái pháp luật bị hủy bỏ, đại biểu Trần Đình Gia thống nhất với quy định về trách nhiệm bồi thường nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người có tài sản. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng cần làm rõ phạm vi và nguyên tắc áp dụng cơ chế bồi thường tương tự như đối với trưng dụng tài sản.

Theo đại biểu, trưng mua và trưng dụng có bản chất pháp lý khác nhau: trưng mua làm chuyển quyền sở hữu tài sản sang Nhà nước, còn trưng dụng chỉ chuyển quyền sử dụng tài sản trong một thời hạn nhất định. Trong khi đó, các quy định về bồi thường thiệt hại hiện chủ yếu áp dụng đối với trường hợp trưng dụng tài sản. Vì vậy, việc dẫn chiếu áp dụng tương tự khi quyết định trưng mua bị hủy bỏ cần xác định rõ phạm vi thiệt hại được bồi thường, căn cứ xác định mức bồi thường và cách thức thực hiện, bảo đảm phù hợp với tính chất của từng trường hợp.

Từ đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo quy định cụ thể nội dung này ngay trong luật hoặc giao quy định chi tiết, tránh cách hiểu và áp dụng không thống nhất.

Tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn ghi nhận các ý kiến đóng góp, đồng thời trao đổi, làm rõ một số vấn đề liên quan đến phạm vi, thẩm quyền trưng mua, trưng dụng tài sản; cơ chế thanh toán, bồi thường và trách nhiệm của các cơ quan trong quá trình tổ chức thực hiện.

Cũng trong sáng nay, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ. Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân tiếp thu, giải trình các ý kiến đại biểu.