Ai chịu trách nhiệm lãng phí tại Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2?

Kết luận thanh tra tại dự án Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2 đề cập đến cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng 2 cựu Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến và Nguyễn Trường Sơn.

Bệnh viện "đắp chiếu", trách nhiệm thuộc về ai?

Dự án Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2 được Bộ Y tế phê duyệt và quyết định đầu tư với tổng mức đầu tư 9.985 tỉ đồng, trong đó vốn ngân sách nhà nước 9.000 tỉ đồng, quy mô mỗi dự án 1.000 giường bệnh.

Ban đầu, thời gian thực hiện dự án là từ năm 2014 - 2017, sau đó Bộ Y tế quyết định gia hạn đến hết năm 2020, năm 2023 rồi lại hết năm 2024.

Tính đến tháng 12.2022, 2 dự án đã được giao 9.000 tỉ đồng vốn ngân sách, đã giải ngân 5.082 tỉ đồng. Trong đó, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 đã giải ngân lũy kế 2.575 tỉ đồng và Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2 là 2.507 tỉ đồng.

Cả 2 dự án được khởi công đầu năm 2015, đến hết năm 2017 cơ bản hoàn thành phần xây dựng. Do gặp vướng mắc, nhà thầu đã dừng thực hiện từ tháng 1.2021 đến nay.

ẢNH: PHÚC BÌNH

Sau nhiều năm "đắp chiếu", Thanh tra Chính phủ xác định giá trị lãng phí mà 2 dự án gây ra lên tới hơn 1.200 tỉ đồng. Số này gồm: hơn 253 tỉ đồng do phát sinh chi phí từ việc dừng thi công, hơn 217 tỉ đồng chưa được trích khấu hao, hơn 760 tỉ đồng do nguồn vốn được cấp nhưng không sử dụng hết…

Phó tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường cho hay, hình ảnh 2 bệnh viện to lớn, sừng sững được đầu tư cả chục nghìn tỉ đồng nhưng "để cỏ mọc um tùm" đã gây xót xa trong cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, là điển hình của sự lãng phí trong đầu tư công.

Để xảy ra vi phạm dẫn tới lãng phí như trên, có trách nhiệm rất lớn của lãnh đạo, cán bộ thuộc Bộ Y tế tại thời kỳ triển khai 2 dự án.

Theo danh sách được Thanh tra Chính phủ liệt kê tại phụ lục kèm theo kết luận thanh tra, gần 30 cán bộ có trách nhiệm liên quan đến 2 dự án.

Trong số này có bà Nguyễn Thị Kim Tiến, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế, là người trực tiếp ký các quyết định liên quan tới 2 dự án từ năm 2013 - 2017. Ông Nguyễn Viết Tiến, cựu Thứ trưởng Bộ Y tế, phụ trách lĩnh vực xây dựng cơ bản từ tháng 11.2018 đến tháng 8.2019, phụ trách Ban Quản lý dự án chuyên ngành xây dựng công trình y tế từ tháng 12.2016 đến tháng 8.2019. Ông Nguyễn Trường Sơn, cựu Thứ trưởng Bộ Y tế, phụ trách Ban Quản lý dự án chuyên ngành xây dựng công trình y tế từ tháng 3.2021.

Ngoài ra, còn có ông Nguyễn Minh Tuấn, cựu Vụ trưởng Vụ Trang thiết bị và Công trình y tế (Bộ Y tế), từ năm 2011 đến tháng 11.2021. Ông Nguyễn Chiến Thắng, Nguyễn Hữu Tuấn và Nguyễn Trường Sơn, các cựu Giám đốc Ban quản lý dự án y tế trọng điểm, kiêm nhiệm trong giai đoạn 2014 - 2022…

Bộ trưởng Y tế kết luận trái quy định

Thanh tra Chính phủ chỉ ra 3 nhóm vi phạm lớn xảy ra tại dự án Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2. Trách nhiệm thuộc về Bộ Y tế, bộ trưởng, thứ trưởng phụ trách; Vụ Trang thiết bị và Công trình y tế, vụ trưởng, vụ phó phụ trách; Ban quản lý dự án y tế trọng điểm, giám đốc và phó giám đốc phụ trách (theo từng thời kỳ).

ẢNH: PHÚC BÌNH

Nhóm thứ nhất là trình, phê duyệt chủ trương thuê tư vấn nước ngoài, lập phương án thiết kế kiến trúc, lập dự án đầu tư. Cơ quan thanh tra xác định có hành vi cố ý trình, phê duyệt chủ trương thuê tư vấn nước ngoài lập dự án đầu tư khi chưa làm rõ về khả năng đáp ứng của đơn vị tư vấn trong nước, không chứng minh được tính cần thiết phải thuê tư vấn nước ngoài.

Tại thông báo số 417/TB-BYT ngày 9.5.2014, Bộ trưởng Bộ Y tế kết luận có nội dung trái quy định của luật Đấu thầu, khi xác định rõ Công ty VK Group (là đơn vị tư vấn nước ngoài) phải lập xong dự án đầu tư dù chưa triển khai các bước lựa chọn nhà thầu.

Đồng thời, có sự sai khác giữa đơn vị tư vấn được trình (Công ty VK Architects and Engineers) và đơn vị tư vấn lập phương án thiết kế kiến trúc (Công ty VK Group). Cạnh đó, việc lập, thẩm tra chi phí thuê tư vấn nước ngoài lập dự án trong dự toán chi phí chuẩn bị đầu tư không có cơ sở, cao hơn nhiều lần tính theo định mức quy định.